برآورد شاخص آزادسازی مالی در ایران و مقایسه‌ی آن با برخی کشورهای منتخب

نویسندگان

1 معاون امور برنامه‌ریزی اقتصادکلان، معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور، مدرس مدعو دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه تهران

2 رییس گروه امور برنامه‌ریزی اقتصادکلان و ارزیابی برنامه‌ی معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور

doi
10.22059/jte.2013.30359
چکیده

در ادبیات اقتصادی مطالعات مختلفی برای برآورد شاخص آزادسازی مالی بسیاری از کشورها انجام شده، اما در هیچ یک از آن‌ها شاخص آزادسازی مالی برای ایران برآورد نشده ‌است. از این‌رو به‌منظور پرکردن این شکاف، در این مطالعه‌ی شاخص آزادسازی مالی برای اقتصاد ایران که در برگیرنده‌ی ابعاد مختلف اصلاحات در بخش مالی می‌باشد, برآورد شده و با چند کشور نمونه (ترکیه، پاکستان، مالزی و هند) مورد مقایسه قرار گرفته است. به‎منظور به‌دست آوردن شاخص جامع آزادسازی مالی از روش‌های مختلفی نظیر روش مؤلفه‌های اصلی (PCM) و جمع ساده شاخص‌های زیرمجموعه‌ی آزادسازی مالی استفاده شده است. نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که کشورهای ایران، پاکستان و هند طی سال‌های اخیر به ویژه از اوایل دهه‌ی 1990 میلادی, به انجام اصلاحات مالی در حد محدود اقدام کرده‌اند به گونه‌ای که شاخص مربوط به آن‌ها طی سال‌های اخیر افزایش یافته ‌است، درحالی‌که کشورهای ترکیه و مالزی یک دهه زودتر (1980 میلادی) آزادسازی مالی را آغاز کرده‌اند، هم‌چنین یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که شاخص مذکور برای ایران از همه‎‎ی کشورهای مورد مطالعه پایین‌تر بوده است و بالاترین میزان آزادسازی مالی به کشورهای ترکیه و مالزی اختصاص دارد. طبقه‌بندی JEL: G63, E61, E52