تعیین میزان تبخیر و تعرق پتانسیل واقعی و بهترین مدل برآورد نیاز آبی زعفران در تربت حیدریه
نویسندگان
1 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکدۀ کشاورزی، پژوهشگر پژوهشکدۀ زعفران دانشگاه تربت حیدریه
2 کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، پژوهشگر پژوهشکدۀ زعفران دانشگاه تربت حیدریه
3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه بیرجند
doi
10.22059/ije.2018.252321.830چکیده
گیاه نیمهگرمسیری زعفران، به دلیل نیاز آبی کم و درآمد زیاد، جایگاه ویژهای در الگوی کشت مناطق خشک و نیمهخشکی همچون منطقۀ خراسان رضوی دارد. در تحقیق حاضر، به تعیین میزان تبخیر و تعرق پتانسیل و واقعی و مناسبترین مدل برآورد تبخیر و تعرق زعفران در منطقۀ تربت حیدریه (قطب تولید زعفران جهان) پرداخته شد. به این منظور، روشهای مختلف فائوپنمنمانتیث، بلانیکریدل، هارگریوزسامانی، تورنتوایت، جنسنهیز و تورک ارزیابی شدند. بررسی مقایسۀ نتایج بهدستآمده از روش فائو با سایر روشها با استفاده از آزمون کایاسکوئر انجام شد. نتایج مقایسۀ روشهای مختلف با روش فائوپنمنمانتیث بهعنوان روش استاندارد و مبنا نشان داد روشهای بلانیکریدل، جنسنهیز و هارگریوزسامانی بهترتیب دقت بیشتری نسبت به سایر روشها داشتند. مقدار نیاز آبی سالانۀ زعفران در اقلیم منطقۀ تربت حیدریه با استفاده از روش استاندارد فائوپنمنمانتیث، 1731 مترمکعب در هکتار بهدست آمد. از آنجا که در معادلۀ هارگریوزسامانی برای محاسبۀ تبخیر و تعرق فقط به دو عامل دما و تشعشع خورشیدی نیاز است و تعیین عوامل یادشده در بیشتر ایستگاههای هواشناسی امکانپذیر است، پیشنهاد میشود در برآوردهای تخمینی اولیه و سریع نیاز آبی گیاه زعفران از این روش استفاده شود.
