نقش تعدیل‌کنندگی منبع کنترل درونی و بعد فرهنگی جامعه بر قضاوت و تردید حرفه‌ای حسابرسان

نویسندگان

1 گروه حسابداری، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران

2 گروه حسابداری، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران

3 گروه حسابداری، واحد سیرجان، دانشگاه آزاد اسلامی، سیرجان، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.102133.1512
چکیده

 مقدمه: به ارائه‌دهندگان خدمات کلیدی مالی به سرمایه‌گذاران و ذینفعان شرکت‌ها، حسابرس می‌گویند. این مطالعه با هدف تعیین نقش تعدیل‌کنندگی منبع کنترل درونی و بعد فرهنگی جامعه بر قضاوت و تردید حرفه‌ای حسابرسان انجام شد.مواد و روش‌ها: این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی-همبستگی است که در سال ۱۴۰۲ با بهره‌گیری از روش‌های میدانی و اسنادی برای تعیین مبانی نظری و طراحی مدل مفهومی انجام شد. در مرحله اول، جهت طراحی الگوی مفهومی، با بهره‌گیری از تکنیک دلفی و روش نمونه‌گیری هدفمند گلوله‌برفی، مصاحبه‌هایی با ۳۰ نفر از خبرگان و استادان متخصص در حوزه حسابداری و حسابرسی انجام شد. در مرحله دوم، جامعه آماری تحقیق شامل کلیه حسابرسان شاغل در مؤسسات حسابرسی عضو جامعه حسابداران رسمی ایران بود که داده‌های مربوط به آن‌ها از طریق پرسشنامه استاندارد محقق‌ساخته گردآوری گردید. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS نسخه ۲۱ و  Amos انجام شد.یافته‌ها: بین دو متغیر قضاوت حرفه‌ای و فشارهای اخلاقی رابطه معنی‌داری وجود دارد. فشارهای اخلاقی بر قضاوت حرفه‌ای حسابرسان با توجه به متغیر تعدیل‌گر منبع کنترل درونی و بعد فرهنگی جامعه تأثیر معناداری داشت. فشارهای اخلاقی بر نگرش تردید حرفه‌ای با توجه به متغیر تعدیل‌گر منبع کنترل درونی و بعد فرهنگی جامعه تأثیر معناداری داشت. مقدار تی و بار عاملی استانداردشده بین سؤالات و متغیرها در تمامی موارد به ترتیب بیشتر از 1/96 و 0/4 بود (0/01=P).نتیجه‌گیری: طبق نتایج این پژوهش، توجه ویژه به جنبه‌های شخصیتی حسابرسان قبل از ورود به حرفه سبب می شود که ویژگی‌های شخصیتی و اجتماعی خاص آنان نتواند بر قضاوت حرفه‌ای آن‌ها تأثیرگذار باشد. هرچند به‌واسطه وجود موانع متفاوت، حل تعارض بین حسابرس و مدیریت به‌صورت مطلق مقدور نیست؛ اما باید تلاش نمود این تعارض به حداقل ممکن برسد.