فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در برخی از متون طب سنتی، مناسبت و پیوندی میان دیسقوریدوس و لقمان حکیم به چشم می‌خورد. این‌که آیا می‌توان بین این دو شخصیت ارتباطی برقرار کرد یا خیر؛ و چه شاخص‌هایی در تأیید یا رد مطابقت و عدم مطابقت آن دو نفر وجود دارد، مسائلی است که در پژوهش حاضر به روش اسنادی به آن پرداخته شده است. بدین منظور، علاوه بر ارزیابی تحلیلی و تاریخی ابعاد شخصیتی لقمان و دیسقوریدوس، همچنین هویت این افراد در کتب دارویی سنتی شامل تحفه‌المومنین، قرابادین صالحی، و مخزن‌الأدویه پیگیری و فیش‌برداری شد و داده‌های به‌دست‌آمده بررسی، مقایسه و تحلیل گردید. بر اساس اطلاعات به‌دست‌آمده، چندین شخصیت در منابع تاریخی و طبی با نام دیسقوریدوس و لقمان موجود دارد که چهار نفر از آن‌ها شهرت داشته‌اند و درهم آمیخته شدن برخی گزارش‌ها درباره این چهار نفر، به آشفتگی در شناسایی آنان انجامیده است. طبق نتایج به نظر می‌رسد که دو شخصیت دیسقوریدوس و لقمان حکیم با یکدیگر تطابق زمانی ندارند. ردیابی این اشخاص در منابع مورد نظر نشان داد که نوعی آشفتگی به‌ویژه در ماهیت فردی هر دو شخصیت از جمله دوره زندگی، محل تولد یا سکونت آن‌ها یا حتی ملیت هر یک دیده می‌شود و صحت ارتباط میان آن دو را مورد انتقاد قرار می‌دهد. در نهایت می‌توان گفت که احتمالاً با شخص دیگری روبرو هستیم که تحت عنوان لقمان و دیسقوریدوس به دوره اسلامی راه یافته است.