شبیه‏ سازی جریان سطحی از طریق کوچک‌مقیاس‏ سازی آماری داده ‏های اقلیمی: حوضۀ دریاچۀ‏ ارومیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان

2 دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

3 استاد، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

doi
10.22059/ije.2017.232662.586
چکیده

با توجه به اهمیت بررسی پدیدۀ تغییر اقلیم، حوضۀ دریاچۀ ارومیه به عنوان یکی از حوضه‏های مهم آبخیز کشور به لحاظ اهمیتی که از جنبه‏های گوناگون زیست‌محیطی، اقتصادی، اجتماعی و غیره دارد، برای مطالعۀ تغییر اقلیم و آثار آن بر جریان سطحی انتخاب شد. در پژوهش حاضر به‌منظور شبیه‏سازی متغیرهای اقلیمی در دوره‏های آتی، خروجی‏های مدل گردش عمومی جوّ HadCM3 تحت دو سناریوی A2 و B2 با استفاده از روش SDSM برای دورۀ 2041ـ 2070 میلادی کوچک‌مقیاس شد و سپس با استفاده از مدل هیدرولوژیکی IHACRES جریان سطحی در مقیاس محلی شبیه‏سازی شد. نتایج کوچک‌مقیاس‏سازی نشان داد بارندگی در دورۀ 2041ـ 2070 میلادی به میزان 1/0 میلی‏متر در روز تحت سناریوی A2 کاهش خواهد یافت و تحت سناریوی B2 ‌افزایشی معادل 03/0 میلی‌متر خواهد داشت. کاربرد مدل HadCM3 در حوضه نشان داد دما در دورۀ 2041ـ 2070 میلادی به میزان 2/1 و 1/1 درجۀ سانتی‏گراد به‌ترتیب تحت سناریوهای A2 و B2 افزایش خواهد یافت. نتایج شبیه‏سازی جریان سطحی توسط مدل IHACRES نشان داد جریان سطحی در دورۀ آتی به میزان 6/24 درصد تحت سناریوی A2 افزایش و به میزان 6/4 درصد تحت سناریوی B2 کاهش می‏یابد. بر اساس ارزیابی‏های سناریوهای اقلیمی، تغییر اقلیم آثار متفاوتی بر منابع آب حوضه خواهد داشت که مطالعۀ آثار با روش‏های مختلف نتایج بهتری را برای تصمیم‏گیران به‌منظور مدیریت حوضه فراهم می‌کند.