شبیه سازی جریان سطحی از طریق کوچکمقیاس سازی آماری داده های اقلیمی: حوضۀ دریاچۀ ارومیه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکدۀ مرتع و آبخیزداری، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان
2 دانشیار، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج
3 استاد، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج
doi
10.22059/ije.2017.232662.586چکیده
با توجه به اهمیت بررسی پدیدۀ تغییر اقلیم، حوضۀ دریاچۀ ارومیه به عنوان یکی از حوضههای مهم آبخیز کشور به لحاظ اهمیتی که از جنبههای گوناگون زیستمحیطی، اقتصادی، اجتماعی و غیره دارد، برای مطالعۀ تغییر اقلیم و آثار آن بر جریان سطحی انتخاب شد. در پژوهش حاضر بهمنظور شبیهسازی متغیرهای اقلیمی در دورههای آتی، خروجیهای مدل گردش عمومی جوّ HadCM3 تحت دو سناریوی A2 و B2 با استفاده از روش SDSM برای دورۀ 2041ـ 2070 میلادی کوچکمقیاس شد و سپس با استفاده از مدل هیدرولوژیکی IHACRES جریان سطحی در مقیاس محلی شبیهسازی شد. نتایج کوچکمقیاسسازی نشان داد بارندگی در دورۀ 2041ـ 2070 میلادی به میزان 1/0 میلیمتر در روز تحت سناریوی A2 کاهش خواهد یافت و تحت سناریوی B2 افزایشی معادل 03/0 میلیمتر خواهد داشت. کاربرد مدل HadCM3 در حوضه نشان داد دما در دورۀ 2041ـ 2070 میلادی به میزان 2/1 و 1/1 درجۀ سانتیگراد بهترتیب تحت سناریوهای A2 و B2 افزایش خواهد یافت. نتایج شبیهسازی جریان سطحی توسط مدل IHACRES نشان داد جریان سطحی در دورۀ آتی به میزان 6/24 درصد تحت سناریوی A2 افزایش و به میزان 6/4 درصد تحت سناریوی B2 کاهش مییابد. بر اساس ارزیابیهای سناریوهای اقلیمی، تغییر اقلیم آثار متفاوتی بر منابع آب حوضه خواهد داشت که مطالعۀ آثار با روشهای مختلف نتایج بهتری را برای تصمیمگیران بهمنظور مدیریت حوضه فراهم میکند.