تحلیل فراوانی هم‌زمان مشخصه‏ های باران با استفاده از توابع مفصل (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبخیز معرف کسیلیان)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، دانشکدۀ علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه شهرکرد

3 استاد گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکدۀ علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22059/ije.2017.235584.641
چکیده

اخیراً، توابع مفصل به عنوان ابزاری کارآمد برای تحلیل فراوانی چندمتغیرۀ پدیده‏های آب و هوایی، توجه بسیاری از هیدرولوژیست‏ها را به خود جلب کرده ‏است. این مطالعه، بر تحلیل فراوانی هم‌زمان دو مشخصۀ وابستۀ مقدار و تداوم باران برای 522 رویداد ثبت‌شده در ایستگاه باران‌سنجی سنگده واقع در حوضۀ آبخیز کسیلیان با بهره‌گیری از توابع مفصل متمرکز است. برای اتصال حاشیه‏ها و ایجاد توزیع ‌هم‌زمان، هفت مفصل کلایتون، علی- میخائیل- حق، فارلی- گامبل- مورگنسترن، فرانک، گالامبوس، گامبل- هوگارد و پلاکت استفاده و ارزیابی شد. با مقایسۀ مفصل‏های پارامتری برازش‌یافته با مفصل تجربی، مفصل پلاکت به عنوان مفصل برتر انتخاب شد. درنهایت، مقادیر احتمال ‌هم‌زمان، دورۀ بازگشت ‌هم‌زمان و دورۀ بازگشت ‌هم‌زمان شرطی محاسبه و نمودارهای مربوط به آن ترسیم و ارائه شد. به طور نمونه، مقدار احتمال ‌هم‌زمان برای دو رویداد با تداوم 12 و 24 ساعته، به ازای تجاوز مقدار باران از 15 میلی‏متر به‌ترتیب برابر با 2663/0 و 7693/0 به دست آمد. همچنین، دورۀ بازگشت شرطی برای رویدادی با مقدار 30 میلی‏متر به ازای تجاوز تداوم باران از 24 ساعت برابر 19/9 سال و برای رویدادی با تداوم 24 ساعت، به ازای تجاوز مقدار باران از 30 میلی‏متر برابر 94/14 سال محاسبه شد.