پیوند پایدار شهر و طبیعت از طریق طراحی شبکه فضاهای عمومی (نمونه موردی: شهر نور)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه شهرسازی، دانشکده هنر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیار گروه شهرسازی ، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22080/usfs.2022.22409.2193چکیده
برقراری رابطه فضایی مناسب میان بخش ساخته شده و عناصر طبیعی موجود در بافت شهر یکی از شروط اساسی پایداری است. رابطهای که با ایجاد دگرگونی در نگاه بشر پس از رنسانس و در ادامه انقلاب صنعتی بهطور چشمگیری دچار تغییر گشت و ارتباطی که میان شهر و بستر طبیعی تا پیش از آن به شکل مطلوبی وجود داشت کمرنگ گشته که نیازمند بازنگری است. این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که چه نوعی از برخورد با طبیعت در فرم شهر و ساختار فضاهای عمومی شهری جهت ارتباط مجدد این دو عنصر پاسخده است؟ آنچه در این مقاله مدنظر است، شناسایی امکانات طراحی شبکهای و یکپارچه فضاهای عمومی در ایجاد ارتباط مناسب میان بافت طبیعی و مصنوعی و تقویت پیوند شهر و طبیعت با رعایت اصول مطرح شده در نظریههای شهرسازی طبیعت مبنا است. در این پژوهش با تحلیل محتوای منابع و نظریات مطرح شده در ادبیات توسعه سبز شهری و نظریات رویکرد شبکه فضاهای عمومی انجام گرفته تلاش شد تا شاخصهای ساختار فضایی شهر در راستای پیوند آن با طبیعت استخراج گردد. مطابق مطالعات انجام شده نظریههای شهرسازی طبیعت مبنا بر لحاظ نمودن بستر طبیعی موجود در شهرها و چرخههای زیستمحیطی آنها در ساختار اصلی شهر تأکید و هر یک پیشنهاداتی را ارائه نمودهاند. همچنین تجربههای انجامشده در زمینه شهرسازی یکپارچه نیز بهرهگیری از عناصر طبیعی شهر در مجموعه فضاهای عمومی را تأمینکننده انسجام بافت شهری دانسته و از امکانات این عناصر در راستای ایجاد شبکهای از فضای عمومی بهره بردهاند. لذا میتوان اینطور نتیجه گرفت که بهرهگیری از رویکرد شبکه فضاهای عمومی شهری در پیوند شهر و طبیعت میتواند فرصتی را در فرآیند طراحی ایجاد نماید تا عناصر طبیعی بهعنوان بخشی از استخوانبندی شهر و نه جزئی منفک از آن لحاظ گردند؛ طبق یافتههای پژوهش توجه به شاخصهای اتصال، تداوم، تنوع، عدالت دسترسی، کفایت فضای طبیعی، کیفیت فضای طبیعی، ایمنی، مقیاس انسانی، هویت – شخصیت، اختلاط کاربری، و پیاده مداری می-توانند در پیوند شهر و طبیعت مؤثر باشند. در نهایت با توجه به شاخصهای استخراج شده میزان همپیوندی ساختار شهر نور با طبیعت ارزیابی گردید.