اثربخشی درمان شناختی مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ادراک بیماری، تصویر بدن و ترس از عود سرطان در زنان مبتلا به سرطان سینه

نویسندگان

1 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

2 استادیار، گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

3 دانشجوی دکترای تخصصی گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران

4 استادیار گروه روانشناسی، واحد کرج، دانشگاه آزاد اسلامی، کرج، ایران.

doi
10.30476/smsj.2025.101094.1471
چکیده

مقدمه: ابتلا به سرطان و ترس از عود آن تأثیر بسزایی بر عملکرد فردی و کیفیت زندگی افراد مبتلا دارد. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر ترس از عود، تصویر بدن و ادراک بیماری در زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شده است.مواد و روش‌ها: این مطالعه به‌صورت نیمه‌تجربی روی تأثیر درمان شناختی رفتاری و درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی به‌صورت پیش و پس‌آزمون در سه گروه 15 نفری روی زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی روان‌پزشکی کرج در 6 ماهه اول سال 1401 انجام شد. داده‌ها به وسیله پرسشنامه ادراک بیماری برادبت، روابط چندبعدی خود بدن (MBSRQ) و ترس از عود سرطان گردآوری و با نرم‌افزار SPSS 22 تجزیه و تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین ترس از عود، تصویر بدن و ادراک بیماری در زنان بیمار گروه‌های درمان شناختی‌رفتاری، گروه درمان مبتنی بر ذهن‌آگاهی و کنترل در مراحل پیش‌آزمون، بالاتر از مراحل پس‌آزمون بود. اختلاف میانگین گروه درمان شناختی‌رفتاری و گروه کنترل در ترس از عود برابر 39/31 و اختلاف میانگین شناختی‌رفتاری و کنترل در تصویر بدن برابر 56/06 بود که اختلاف معنی‌داری است (0/01=P) شناخت‌درمانی مبتنی بـر ذهن‌آگاهی موجب کاهش نارضایتی، کاهش نگرانی از بدن و همچنین کاهش ترس از ارزیابی منفی در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل بود.نتیجه‌گیری: با شناخت‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی می‌توان تصویر بدن و ترس از ارزیابی منفی را تغییر داد و کیفیت زندگی را ارتقا بخشید.