تحلیل و مدلسازی تغییرات مکانی رسوب در آبراهۀ فصلی با استفاده از شبیهساز باران
نویسندگان
1 کارشناس ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه
2 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی و پژوهشگر پژوهشکدۀ زعفران دانشگاه تربت حیدریه
3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه
doi
10.22059/ije.2018.239795.705چکیده
بررسی تغییرات مکانی رسوب و عواملی که بر آن تأثیر میگذارد، برای کنترل آن امری ضروری است. در این پژوهش تغییرات مکانی ویژگیهای تولید و غلظت رسوب طی آبراهۀ فصلی واقع در تیپ دشتسر فرسایشی بررسی شد. مکانیابی کرتها در فواصل 50 متری انجام و آزمایشها در 10 نقطه (با سه تکرار) اجرا شد. برای بررسی مقادیر رسوب تولیدی و غلظت آن، بارشی با شدت 4/1 میلیمتر در دقیقه و دوام 10 دقیقه توسط شبیهساز باران ایجاد و از مجاورت هر کرت، نمونه خاک سطحی برداشت شد. پس از انجام تحلیلهاى آمارى، با استفاده از روش کوکریجینگ، نقشۀ توزیع مکانی متغیرها تهیه شد. نتایج نشان داد بین غلظت رسوب 10 نقطۀ نمونهبرداریشده تفاوت معناداری وجود نداشت، اما بین مقادیر بار رسوب نقاط تفاوت معنادار مشاهده شد. نتایج برازش مدلهای تجربی بر نیمتغییرنماها نشان داد بهترین مدل برای ساختار مکانی غلظت رسوب، مدل گوسین و برای بار رسوب، مدل نمایی است و هر دو متغیر، ساختار مکانی خوبی دارند. نتایج اعتبارسنجی مدلها نیز نشان داد روش کوکریجینگ نقطهای، دقت کمی برای تخمین غلظت رسوب دارد، اما برای تخمین بار رسوبی، از دقت بیشتری برخوردار است.