الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بر اساس مهارت‌های حل مسئله و باورهای هوشی با نقش میانجی چالش‌پذیری تحصیلی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم .انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 کارشناسی ارشد مشاوره مدرسه، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

doi
10.30476/smsj.2025.100407.1454
چکیده

مقدمه: بررسی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان از موضوعات مهم در افزایش کیفیت آموزش مدارس است. هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری پیش‌بینی عملکرد تحصیلی دانش آموزان بر اساس مهارت‌های حل مسئله و باورهای هوشی با نقش میانجی چالش‌پذیری تحصیلی بود.مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی است. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم مشغول به تحصیل در مدارس دولتی شهرستان اردبیل در سال 1402 بود. تعداد 170 نفر از این دانش‌آموزان به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و به‌صورت گروهی در محیط آموزشگاه‌ها به پرسشنامه‌های عملکرد تحصیلی، مهارت‌های حل مسئله، باورهای هوشی و چالش‌پذیری تحصیلی پاسخ دادند. داده‌های به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار smart pls 4 تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج مدل معادلات ساختاری نشان داد که باورهای هوشی و مهارت‌های حل مسئله اثر مستقیم و مثبت بر عملکرد تحصیلی دارند همچنین اثر غیرمستقیم مهارت‌های حل مسئله و باورهای هوشی بر عملکرد تحصیلی با میانجی‌گری چالش‌پذیری تحصیلی تأیید شد (0/001>P). مدل بر اساس شاخص‌های نکویی برازش کفایت مناسبی داشت.نتیجه‌گیری: با توجه به نتایج این مطالعه و وجود تأثیرهای متقابل بین عملکرد تحصیلی، مهارت‌های حل مسئله، باورهای هوشی و چالش پذیری تحصیلی، انتظار می‌رود دست‌اندرکاران نظام آموزشی و معلمان مهارت‌های حل مسئله، باورهای هوشی و چالش‌پذیری تحصیلی را در دانش آموزان تقویت کنند تا از این طریق به بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان کمک شود.