قسط در قران و ابعاد اقتصادی آن
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22034/iec.2024.2029746.2755چکیده
قسط از واژههایی است که مشترکات معنایی زیادی با عدالت دارد و در قرآن بیش از عدالت بهکار برده شده است. برخی قسط را معادل عدالت دانستهاند، ولی برخی معنای متفاوتی برای آن قایل شدهاند. افرادی نیز قسط را عدالت اقتصادی نامیدهاند. با این وجود برای درک بهتر مفهوم و معنای قسط در قرآن، مناسب است با نگاهی عمیقتر و روشمندانهتر به قران به جستجوی معنای قسط در قران بپردازیم تا معنای درستتر آن را بیابیم. این مقاله کوشش دارد با روش تحلیل مولفههای معنایی برپایه رابطههای همنشینی قسط در قرآن به معنای درستتر قسط دستیابد. از این رهگذر میتوان معنای قسط و ابعاد اقتصادی آن را بهتر شناسایی کرد و برداشتهای دیگر درباره معنای قسط را نیز محک زد. نتیجه اینکه بهنظر میرسد قسط در مفهوم کلی به معنای عدالت و دادن حق دیگران است، ولی این حق برپایه معیارهای پذیرفته شده (قرانی و اجتماعی) تعیین و داده میشود. میزان، معیار پذیرفته شده اجتماعی است و وحی معیارهای روشن قرانی است. همچنین برپایه قران قسط هم اقتصادی و هم غیراقتصادی است و بهویژه اینکه 9 آیه قرآن قسط را در موضوع اقتصادی، 5 آیه در تعیین و دادن پاداش و مجازات در زندگی پساز مرگ و دیگر آیهها در موضوعهای دیگر بهکار بردهاند.