بررسی تغییرات زمانی و اثر خشکسالی هواشناسی بر منابع آب زیرزمینی دشت کرمان با استفاده از شاخصهای بارش استاندارد (SPI) و منابع آب زیرزمینی (GRI)
نویسندگان
1 استادیار، گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران.
2 استادیار گروه اکولوژی، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
3 استادیار گروه محیط زیست، پژوهشگاه علوم و تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی، دانشگاه تحصیلات تکمیلی صنعتی و فناوری پیشرفته، کرمان، ایران
doi
10.22059/ije.2017.225328.434چکیده
با توجه به اهمیت فراسنجهای اقلیمی، بهویژه بارندگی و تأثیر آن بر منابع آب، این تحقیق با هدف بررسی خشکسالی هواشناسی و تأثیر آن بر منابع آب زیرزمینی دشت کرمان طی دورۀ زمانی 18 ساله (1375ـ 1392) انجام شد و مقادیر شاخص بارش استاندارد در ایستگاه بارانسنجی کرمان و شاخص منبع آب زیرزمینی دشت، در مقیاسهای زمانی چندگانه (1، 3، 6، 9، 12، 18، 24 و 48 ماهه) بهدست آمد. نتایج آزمون همبستگی بین شاخص منبع آب زیرزمینی و شاخص بارش استاندارد طی دورۀ زمانی مطالعهشده بدون تأخیر زمانی و نیز با تأخیر زمانی یک تا 12 ماهه نشان داد شاخص منبع آب زیرزمینی، شش و 18 ماهه با بارش استاندارد، 48 ماهه با ضریب همبستگی 628/0 و 631/0 بدون تأخیر زمانی و شاخص منبع آب زیرزمینی، 48 ماهه با شاخص بارش استاندارد همین دوره با تأخیر زمانی شش ماهه ضریب همبستگی 686/0 دارد. بررسی مدل رگرسیونی نشان داد حداکثر 57 درصد تغییرات شاخص منبع آب زیرزمینی (48 ماهه) توسط شاخص بارش استاندارد (48 ماهه با تأخیر زمانی ششماهه) قابل تبیین و توجیه است. این مهم به تأثیر سایر عوامل از جمله برداشت بیرویه از منابع آب زیرزمینی بر افت سفرۀ آب زیرزمینی و میزان شاخص منبع آب زیرزمینی مرتبط است. نقشۀ همافت سطح آب زیرزمینی نشاندهندۀ افت سطح آب زیرزمینی در سطح دشت بهطور متوسط 20 متر و بالاآمدگی سطح آب زیرزمینی در محدودۀ شهر کرمان به میزان 14 متر در دورۀ آماری مطالعهشده است.