فساد و بار مقرراتی بخش عمومی
نویسندگان
1 کارشناس ارشد رشته اقتصاد دانشگاه شیراز
2 استادیار بخش اقتصاد دانشگاه شیراز
doi
10.22059/jte.2012.25014چکیده
در بیشتر کشورهای در حال توسعه، بخش عمومی نقش مهمی در عملکرد بازار ایفا میکند. به طور معمول در این کشورها فعالیتهای اقتصادی، رشد و توسعه، بدون دخالت دولت مختل میشود، اما گسترش بیحد و حصر دولت نیز مشکل آفرین است. دولت در تولید کالاهای عمومی و تنظیمات اقتصاد، دارای اختیار تصمیمگیری است. بوروکراسی فاسد با تکیه بر همین اختیار ایجاد میشود. کارکنان فاسد با دستکاری در مقررات و عرضهی نامطلوب کالاهای عمومی، به استخراج رانت میپردازند. در سازمانهای دولتی دو نوع فساد میتواند بروز کند: فساد نوع اول، ناشی از عرضهی کمتر کالاهای عمومی، آن هم به قیمت بالاتر است. فساد نوع دوم، ناشی از سرپیچی از قوانین و مقررات دست و پاگیر توسط مردم است که ارتشا را میپروراند. در نهایت بار کل بخش عمومی در محیطی با بوروکراسی فاسد، بالاتر و سنگینتر است. در این مقاله ابتدا با ارائهی یک مدل نظری، فرایند و چگونگی شکلگیری فساد را نشان داده شده و سپس با ارائهی شواهد تجربی، به بررسی این پدیده در کشورهای منتخب پرداخته ملاحظه شده است همبستگی قوی معکوسی میان سطح فساد و میزان حکمرانی خوب یا کیفیت مؤسسات دولتی وجود دارد. طبقهبندی JEL: K23, H23, H32, H41, O17, O38, D73