بررسی تطبیقی توزیع و حقوق مالکیت منابع نفت و گاز در ایالات متحده آمریکا، مبتنی بر نظریه توزیع پیش از تولید اقتصاد اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه امام صادق

2 دانشجوی دکتری اقتصاد پولی دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22034/iec.2024.2023896.2723
چکیده

زمین و ثروت‌های معدنی از سرمایه‌های هر کشوری محسوب می‌گردند که نوع توزیع و حقوق مالکیت حاکم بر آن‌ها نقشی مهم در روابط اقتصادی حاکم بر جامعه ایفا می‌کند. در این بین منابع نفت و گاز اهمیت ویژه‌ای داشته و نظام‌های حقوقی متفاوتی نیز بر مالکیت آن‌ها حاکم است. آمریکا کشوری است که از سازوکار توزیع مختص به اقتصاد سرمایه‌داری برخوردار و حقوق نفت و گاز در آن، به اعتراف برخی، یکی از شاخه‌های پیشرفته حقوقی است. از طرفی نظریه توزیع پیش از تولید اقتصاد اسلامی، به ابعاد اساسی و مختلفی از مالکیت منابع طبیعی پرداخته و از این طریق توانسته است مسیر تحقق عدالت در برخورداری از منابع و پیشرفت اقتصادی را مشخص کند. در این پژوهش، جهت مشخص‌تر شدن حقوق مالکیت منابع نفت و گاز و فهم بهتر نظام توزیع آن‌ها، سازوکار توزیع و حقوق مالکیت منابع نفت و گاز در آمریکا مبتنی بر نظریه توزیع پیش از تولید اقتصاد اسلامی، و با بهره‌گیری از روش تطبیقی، ارزیابی و مشخص شد که در چهار مؤلفه اساسی «مالکیت خصوصی»، «تابعیت مالکیت منابع از مالکیت زمین»، «تولید سرمایه‌دارانه» و «از بین رفتن فرصت بهره‌وری مردمی»، انتقادهای اساسی بر آن وارد است.