مقایسۀ اثربخشی درمان مثبت‌نگر و معنادرمانی بر احساسات مثبت نسبت به همسر و تعارضات زناشویی در زنان متأهل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 استادیارگروه مشاوره، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

4 دانشیار، دانشکده علوم تربیتی وروانشناسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

doi
10.22108/ppls.2021.123402.1958
چکیده

بروز تعارض در رابطۀ زناشویی اجتناب‌ناپذیر است؛ با این حال، وجود احساسات مثبت به زندگی زناشویی کمک می‌کند؛ بنابراین، هدف این پژوهش، مقایسۀ میزان تأثیر درمان مثبت‌نگر و معنادرمانی بر احساسات مثبت نسبت به همسر و تعارضات زناشویی در زنان متأهل بود. پژوهش، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری با گروه گواه بود. با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، تعداد 60 نفر (در سه گروه 20 نفره) به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامۀ احساس‌های مثبت و پرسشنامۀ تعارضات زناشویی ثنایی بود. جلسات درمان مثبت‌نگر شامل هشت جلسه مبتنی بر پروتکل چان و کافمن و سیلبرمن بود و جلسات معنادرمانی شامل هشت جلسه مبتنی بر پروتکل اسچلنبرگ و همکاران بودند. گروه گواه در مدت اجرای پژوهش هیج مداخله‌ای دریافت نکردند. علاوه بر آماره‌های توصیفی، از تحلیل کواریانس و مقایسۀ زوجی بنفرونی برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. دربارۀ تعارضات زناشویی نتایج نشان دادند درمان مثبت‌نگر فقط بر مؤلفۀ افزایش رابطۀ فردی با خویشاوندان خود و معنادرمانی بر مؤلفه‌های افزایش رابطۀ فردی با خویشاوندان خود و جداکردن امور مالی از یکدیگر تأثیر معناداری دارد و گروه معنا‌درمانی در مقایسه با گروه درمان مثبت‌نگر به‌صورت معناداری بر مؤلفۀ کاهش همکاری اثربخشی بالاتر دارد. اگرچه هر دو مداخله بر احساسات مثبت نسبت به همسر تأثیر معنی‌داری داشتند، اثربخشی معنادرمانی در مقایسه با درمان مثبت‌نگر در بهبود احساسات مثبت نسبت به همسر در زنان متأهل بیشتر بود.