ارائه مدل شرم بدنی بر اساس ذهن‌آگاهی با نقش میانجی‌گری خودشفقتی در بیماران مبتلا به سرطان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

2 دانشیار، گروه روانشناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران

3 استادیار گروه روانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران

doi
10.30476/smsj.2024.99870.1435
چکیده

مقدمه: بروز بیماری‌های مزمن همانند بیماری سرطان و فرایند درمانی آن نظم شناختی، هیجانی، روانی و جسمانی بیماران را مختل و آنان را با شرم بدنی مواجه می‌سازد. بر این اساس هدف پژوهش حاضر، الگویابی ساختاری شرم بدنی بر اساس ذهن‌آگاهی با نقش میانجی‌گری خودشفقتی در بیماران مبتلا به سرطان بود.مواد و روش‌ها: پژوهش از نوع کاربردی و روش پژوهش همبستگی به شیوه مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل بیماران مبتلا به سرطان مراجعه‌کننده به مراکز درمانی شهر بندرعباس در سال 1401 و حجم نمونه شامل 200 نفر از آنان بود که به شیوه نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه‌های شرم بدنی، مهارت‌های ذهن‌آگاهی و پرسشنامه خودشفقتی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری، به‌وسیله نرم‌افزار SPSS و Amos ویرایش 23 صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد که ذهن‌آگاهی بر خودشفقتی و شرم بدنی بیماران مبتلا به سرطان اثر مستقیم معنادار داشت و توانست به ترتیب 21/3 و 25/3 درصد از واریانس این متغیرها را تبیین کند. درنهایت خودشفقتی بر شرم بدنی (0/05=β=-0/471, P) بیماران مبتلا به سرطان اثر مستقیم معنادار گذاشت و توانست 22/1 درصد از واریانس این متغیر را تبیین نماید و در رابطه بین ذهن‌آگاهی با شرم بدنی بیماران مبتلا به سرطان نیز نقش میانجی معنادار را ایفا کند (0/05>P).نتیجه‌گیری: با توجه به نقش میانجی معنادار خودشفقتی، می‌توان با به‌کارگیری مداخلات مؤثر همانند آموزش شفقت به خود از بروز شرم بدنی بیماران مبتلا به سرطان کاست. چراکه خودشفقتی در مقابل اثرات وقایع منفی مانند ضربه‌گیر عمل می‌کند. افرادی که روحیه خودشفقتی دارند، وقایع منفی زندگی را راحت‌تر می‌پذیرند و خودارزیابی و واکنش‌هایشان دقیق‌تر و بیشتر بر پایه عملکرد واقعی آن‌ها در زندگی است.