ارزیابی داده های بارش پایگاه ملی اسفزاری در برآورد رواناب و پایش خشکسالی منطقه ای
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس
2 کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
3 استادیار گروه مهندسی آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
4 دانشیار گروه آب و هواشناسی، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه کردستان
doi
10.22059/ije.2017.235625.643چکیده
دادههای بارش پایگاههای واکاویشدۀ اقلیمی بهدلیل شبکهبندی منظم و پوشش مکانی و زمانی زیاد در همۀ نقاط، برای انجام پژوهشهایی مانند پیشبینی اقلیمی، مدلسازی تغییر اقلیم، مدیریت منابع آب و مدلسازی هیدرولوژیکی، بهخصوص در مناطق بدون دادههای مشاهداتی، کاربردهای زیادی دارند. از اینرو، در این پژوهش، شبیهسازی هیدرولوژیکی با بهرهگیری از مدل SWAT و پایش مکانی خشکسالی با استفاده از شاخص SPI و SDI در منطقۀ دریاچۀ مهارلو و ارزیابی دقت زمانیـ مکانی پایگاه دادۀ ملی اسفزاری در مقایسه با ایستگاههای مشاهداتی بهعنوان مرجع روی این گسترۀ مکانی ارزیابی شد. یافتههای بهدستآمده از شبیهسازی رواناب روی گسترۀ واکاویشده بیانکنندۀ دقت بسیار زیاد این پایگاه در مقایسه با مقادیر رواناب شبیهسازیشده توسط ایستگاههای مشاهداتی است. ضریب تبیین و کارایی نش بهطور متوسط دقت 6/0 را در شبیهسازی از خود نشان دادهاند. دقت پایگاه دادۀ یادشده در فصول سرد و بارانی بسیار بیشتر از فصل گرم سال است. در ماههای پربارش ضریب همبستگی حدود 85/0 و شاخص POD بیش از 9/0 را نشان میدهد. همچنین، از آنجا که دقت برآورد پایش خشکسالی در این پایگاه طی بازۀ زمانی واکاویشده بسیار زیاد است، میتوان گفت که از این پایگاه داده میتوان به عنوان یک پایگاه قابل اعتماد و جایگزین در شبیهسازی رواناب و خشکسالی برای مناطقی بهره گرفت که سریهای زمانی بارش همراه با کمبودهای آماری هستند.