بازآفرینی پایدار محلات مساله دار شهرهای مرزی با تاکید بر اصول نوشهرسازی (نمونه موردمطالعه محله بابائیان زاهدان)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 استادیار و عضو هیأت علمی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه زابل، زابل،ایران.
3 کارشناس ارشد برنامه ریزی شهری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22080/usfs.2021.3443چکیده
عدم توجه به فرسودگی بافتها به ویژه در شهرهای مرزی موجب کاهش سطح کیفی زندگی، زیستپذیری و در نتیجه نارضایتی شهروندان گردیده است. محله بابائیان بهعنوان یکی از بافتهای فرسودهی شهر مرزی زاهدان، با مشکلات گوناگونی مواجه است. مرور منابع نشان میدهد، بازآفرینی و تجدید حیات شهری از جمله راهحلهای مطرح از سوی محققان در این زمینه است که امروزه تحت تأثیر اندیشههای مختلفی نظیر نوشهرسازی، قرار گرفته است. از اینرو هدف مطالعه حاضر، ارائه راهبردهایی جهت بازآفرینی بافتهای فرسوده با تاکید بر رویکرد نوشهرسازی در محله بابائیان شهر مرزی زاهدان است. روش پژوهش براساس هدف از نوع کاربردی و استقرایی است، اما براساس ماهیت توصیفی-تحلیلی مبتنی بر پرسشنامه است. جامعه آماری جمعیت ساکن در محله بابائیان زاهدان است. حجم نمونه با استفاده از روش نمونهگیری کوکران با سطح اطمینان ۹۵ درصد، ۳۷۸ نفر محاسبه شد. برای این منظور ابعاد و شاخصهای بازآفرینی پایدار از مبانی نظری استخراج و سپس بر اساس شرایط محدوده مورد مطالعه بومیسازی شدند. ابعاد و شاخصهای مستخرج، با استفاده از روشهای تحلیل آماری آزمون تی، کارت امتیاز متوازن، فریدمن و همچنین تحلیل SWOT، بررسی شدند. پرسشنامههای تهیه شده توسط ساکنین محله به صورت تصادفی با نرخ بازگشت 88% تکمیل گردید. نتایج تحلیلها نشان میدهد، شاخصهای نوشهرسازی در شرایط نامطلوبی قرار دارند. میزان تحقق اصول نوشهرسازی در بازآفرینی در سطح ضعیف و حدود 06/36% است. برپایه نتایج تحلیلها، راهکارهایی جهت ارتقا کیفیت زندگی در محله و بازآفرینی با تأکید بر نوشهرسازی ارائه شد. نتایج این پژوهش میتواند به عنوان راهکارهایی عاجل برای محلات با ویژگیهای فرسودگی مطلق و محلاتی که از فشارهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ناشی از مرزی بودن شهرها متأثر هستند کاربرد داشته باشد. اما به طور خاص نتایج این تحقیق برای مدیران سازمانهای مرتبط با بازآفرینی بافتهای فرسوده در شهر زاهدان حائز اهمیت است.