حق تمکین و استمتاع زوج بر زوجه در گزاره‌های فقهی و نقش و تأثیر آن در سلامت روان زوجین با تأکید بر گزاره‌های فقهی - حقوقی

نویسندگان

1 طلبه سطح 4، حوزه علمیه جامعه النور، شیراز، ایران

2 استادیار، دانشگاه قرآن و حدیث، شیراز، ایران

doi
10.30476/smsj.2024.101580.1490
چکیده

یکی از مهم‌ترین مسائل در حیطه فقه و حقوق خانواده که تأثیرات زیادی در ایجاد تعادل و سلامت روحی افراد خانواده دارد، بحث حقوق جنسی زوجین است. از مهم‌ترین مصادیق حق جنسی، استمتاع و تمکین است که در فقه و حقوق به آن پرداخته شده و برآورده شدن آن در سلامت روان زوجین و استحکام بنیان خانواده تأثیر بسزایی دارد؛ لذا این مطالعه به نقش و تأثیر حق تمکین و استمتاع زوج بر زوجه بر اساس گزاره‌های فقهی در سلامت روان زوجین پرداخته است. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و بر پایه اسناد و مدارک فقهی، حقوقی و روان‌شناختی به بررسی بنیادین موضوع پژوهش پرداخته است، ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش مطالعات کتابخانه‌ای و استفاده از شیوه فیش‌برداری است. حق تمکین و استمتاع در مصادیق قابل توجهی در حقوق، مانند اعمال عبادی، فعالیت‌های غیر عبادی مترتب بر حضور زوجه در جامعه، خروج از منزل، خروج از کشور و غیره بیان شده است و کارکردهایی در نهاد خانواده دارد. یافته‌های پژوهش بیان می‌کند که اعمال هر یک از مصادیق و عناوین مذکور در قالب‌بندی تزویج سالم و اعمال تعادل و تحدید هر یک از عناصر آن، مهم‌ترین آثار روحی در جهت ایفای نقش مؤثر در سلامت روان از قبیل ایجاد آرامش روانی ناشی از رضایتمندی، تأمین همدلی و سازگاری‌های مبتنی بر اقناع نیازهای روحی زوجین و غیره راایجاد می‌نماید. از مسائل مهم و تأثیرگذار در بهداشت روانی زوجین، رضایت روحی حاصل از زناشویی است که اعمال صحیح حقوق استمتاع، تمکین یا مواقعه در آن تأثیرات بسزایی خواهد داشت.