تدوین مدل تبحر‌مداری مبتنی بر توانمندی‌های منش در نوجوانان

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی ،رشت، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی واحد رشت،دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

3 استاد گروه روان شناسی،دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

doi
10.22108/ppls.2020.120535.1854
چکیده

هدف مطالعۀ حاضر، تبیین تبحرمداری دانش‌آموزان براساس توانمندی‌های منش آنان است که با روش همبستگی انجام شد. در این پژوهش، 417 (213 دختر و 204 پسر) دانش‌آموز پایۀ نهم با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و به سیاهۀ ارزش‌ها در عمل از مقیاس توانمندی‌های نوجوانان پارک و پیترسون، جهت‌گیری هدف الیوت‌ و مک‌گرگور، خودکارآمدی شوارتز و جرسلم، ارزش موفقیت پینتریج و همکاران، مسئولیت‌پذیری نعمتی و شادی لیبومیرسکی و لپر پاسخ دادند. یافته‌ها نشان دادند مدل مفروض با داده‌ها برازشی پذیرفتنی دارد و توانمندی‌های منش، تبیین‌کنندۀ تبحرمداری است. همچنین اثر غیرمستقیم متغیرهای توانمندی منش، خودکارآمدی، مسئولیت‌پذیری و ارزش موفقیت بر تبحرمداری معنادار است. در مقایسۀ مدل مفروض بین دختر و پسر ازنظر شاخص‌های کای اسکوئر بهنجارشده، شاخص برازش مقایسه‌ای، شاخص برازش تطبیقی، ریشۀ میانگین مربعات برآورد تفاوتی وجود نداشت. نتایج پژوهش نشان دادند تبیین تبحرمداری مبتنی بر توانمندی‌های منش با متغیرهای میانجی خودکارآمدی، مسئولیت‌پذیری، ارزش موفقیت و شادی تبیین‌پذیر است و می‌توان تبحرمداری را در محیط‌های آموزشی و برای دانش‌آموزان نوجوان افزایش داد.