فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جدایی‌گزینی فضایی از مهم‌ترین چالش‌های مناطق شهری است. این پدیده در روستاهای ادغام شده در شهر بروز محسوس‌تری دارد. اغلب این روستاها طی فرآیند ادغام، تحت تأثیر عوامل متعدد به یکپارچگی و انسجام نرسیده و به صورت محله‌ای مسئله‌دار و ایزوله در شهر درآمده‌اند. درک صحیح جدایی‌گزینی فضایی جهت کنترل پیامدهای آن در این عرصه‌ها از مسائل جامعه است. این تحقیق با هدف تبیین عوامل جدایی‌گزینی فضایی در عرصه‌های روستاشهری با روش توصیفی مبتنی بر مطالعات اسنادی و روش تحلیلی با بهره‌گیری از تکنیک MAXQDA در دو مرحله کدگذاری باز و کدگذاری محوری انجام شده است. طبق یافته‌های پژوهش، عوامل جدایی‌گزینی فضایی در مقیاس‌های گوناگون و از مکانی به مکان دیگر متفاوت است، این پدیده متأثر از دو دسته عوامل بیرونی (عوامل سیاسی- مدیریتی (26 تکرار)، مکان و زمان) و درونی (اجتماعی- فرهنگی (67)، اقتصادی (58) و کالبدی (74)) است (کدگذاری باز). جهت دسته‌بندی بهتر عوامل و قابلیت تحلیل آن‌ها در تحقیقات آتی، پس از کدگذاری باز با کدگذاری محوری، عوامل درونی در دو سطح تعریف شده و مواردی که در تحقیقات از نوع متغیر، شاخص و سنجه بودند، شناسایی و تکمیل شدند. نتایج نشان می‌دهد که عوامل می‌توانند هم‌پوشان، متناقض و یا تقویت‌کننده یکدیگر باشند. دوگانگی سیستم شهر و روستا، ضعف برنامه‌ریزی، فقر ساکنان، بیکاری، کمبود خدمات و کیفیت پایین حمل‌ونقل عمومی و زیرساخت‌های ناقص در عرصه‌های روستاشهری همراه با عدم وجود سیستم مدیریت شهری به عنوان مهم‌ترین عوامل، بیشترین تکرار را داشته‌اند. این عوامل بایستی جهت رفع جدایی‌گزینی فضایی در عرصه‌های روستاشهری در اولویت برنامه‌ها قرار گیرند.