بررسی تاب آوری در برابر زلزله با تاکید بر فرم شهری(مطالعه موردی: منطقهی دوازده شهر تهران)
نویسندگان
1 داشیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
2 استادیار آب و هواشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور(مازندران)، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور (مازندران)، ایران
4 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نور(مازندران)، ایران
doi
10.22080/usfs.2021.3445چکیده
امروزه خطر وقوع زلزله، یکی از مهم ترین مخاطراتی است که همواره شهرها را تهدید می نماید. بنابراین شناخت تاب آوری وضع موجود نقش حیاتی در کاهش آسیب پذیری شهرها و تقویت توانایی های شهروندان برای مقابله با خطرات ناشی از تهدیدات وقوع سوانح طبیعی دارد. چراکه وقوع زلزله، ناگهانی است و میتواند در سطح وسیعی از یک منطقه بازتاب داشته باشد و حتی مسائل ملی را تحت شعاع قرار دهد.مطالعهی حاضر به لحاظ هدف کاربردی و به لحاظ روش توصیفی- تحلیلی است. در این پژوهش برای جمع آوری داده ها از روش کتابخانه ای و اسنادی و برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل های FANP و نرم افزارهای Super Decision، SPSS و ARC GIS استفاده شده است. نتایج نشان داد که به ترتیب مولفه های شبکهی حرکت و دسترسی، وضعیت ساختمان و نظام کاربری بیشترین تاثیر را بر تاب آوری منطقه مطالعاتی ایفا می نمایند. از سویی دیگر، نتایج حاصل از مدل TOPSIS و آزمون تحلیل واریانس یک طرفه در راستای سنجش تاب آوری در منطقهی مطالعاتی نشان داد که نواحی شش گانه منطقهی 12 شهر تهران از لحاظ میزان تاب آوری در سطوح متفاوتی قرار دارند. به طوری که ناحیهی شش و ناحیه-ی یک به ترتیب رتبهی اول و دوم بیشترین میزان تاب آوری در منطقهی مطالعاتی را دارند. و نواحی دو، چهار، پنج و سه، به ترتیب در رتبه های بعدی قرار دارند. به طور کلی می توان گفت وضعیت نواحی در رابطه با شاخص های فرم شهری در سطوح متفاوتی است. به طوری که برخی از نواحی در وضعیت مطلوب تری نسبت به سایر نواحی هستند.