بررسی ضرورت رویکرد اقتصاد کلان بر اساس اندیشه مبنایی شهید صدر
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 دکتری اقتصاد اسلامی
doi
10.22034/iec.2024.712197چکیده
اقتصاد خرد و کلان در اصل این مبنا مشترکاند که بازار، زمینه مناسبی برای تحقق کارایی، حداکثر تولید و بالتبع حداکثر رفاه اقتصادی است. اقتصاد خرد، این مهم را با فروض رقابت آزاد در پیگیری منافع فردی و هماهنگی حداکثریِ این نفع شخصی با نفع جمعی به کمک دست نامرئی یا هماهنگشدن توسط مداخلات حداقلی دولت دنبال میکند؛ ازاینرو نگرش کلان در اقتصاد خرد، کاملاً تجمیعی است. کینز با انکار فروض فوق، اقتصاد کلان غیر تجمیعی را به عنوان نظریه اقتصادی مورد توجه فرد و دولت، پیشنهاد داد. شهید صدر; با ارائه مذهب اقتصادی اسلام، بازار را در چارچوب خاصی به رسمیت میشناسد؛ ولی با فروضی غیر از اقتصاد خرد نئوکلاسیکی و درعینحال پایه تفکر اقتصاد کلان را نیز استوار میسازد؛ البته نه با فرض تحلیل عدم کارایی بازار کینز بلکه با فرض تحقق توازن اجتماعی از طریق حداکثرسازی نفع جمعی دنیوی در قبال حداکثرسازی نفع فردی اخروی. با این دید، اقتصاد اسلامی حتماً به رویکرد اقتصاد کلان نیاز دارد. این مقاله به روش توصیفی ـ تحلیلی و با مراجعه به اسناد به گوشهای از مبنا و ماهیت اقتصاد کلان متعارف و اسلامی و لزوم رویکرد کلان اسلامی بر اساس دیدگاه شهید صدر; میپردازد.