بررسی تطبیقی نقش دولت در تأمین مالی خرد متعارف و اسلامی با تأکید بر ج.ا.ا
نویسندگان
1 پژوهشگر فوق دکتری مدیریت مالی، دانشگاه امام صادق(ع)
2 عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق (ع)
doi
چکیده
تأمین مالی خرد در طول دهۀ گذشته رشد فزایندهای از حیث گسترۀ مفهومی، اهداف، نهادها، ابزارها و دامنۀ عرضهکنندگان و متقاضیان داشته است. اکنون برنامههای تأمین مالی خرد بهگونهای طراحی میشوند که توان پاسخگویی به نیازهای مختلف را داشته باشند. ضرورت پرداختن به انقلاب تأمین مالی خرد و لزوم طراحی نظام تأمین مالی خرد اسلامی در کشور حقیقتی انکارناپذیر است. یکی از عناصر مهم این نظام نقش مؤثر دولت در تأمین مالی خرد اسلامی است. مقاله پیش رو درصدد است با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی و تحلیل آماری به بررسی تطبیقی نقش دولت در تأمین مالی خرد متعارف و اسلامی اقدام نماید.بر اساس نتایج تحقیق دولتها در مواجهه با تأمین مالی خرد متعارف و اسلامی میتوانند دو نقش ایفا نمایند: نقش حمایتی و نقش تأمینکنندگی. مهمترین سیاستهای تأمین مالی خرد اسلامی و ابزارهای آن جهت اجرای نقش حمایتی دولت شامل ثبات اقتصاد کلان (مانند تعدیل نرخ سود)، تعدیل چارچوب قوانین (مانند قانونگذاری و معافیت مالیاتی) و موضوع نظارت میباشد. از طرفی، مهمترین سیاستهای تأمین مالی خرد اسلامی جهت اجرای نقش تأمینکنندگی دولت شامل ارائه مستقیم تأمین مالی خرد، ارائه تسهیلات به نهادهای عرضهکننده تأمین مالی خرد و کمک مالی مستقیم به نهادهای عرضهکنندة تأمین مالی خرد میباشد. نتایج تحقیق نشان میدهد که نقش دولت در تأمین مالی خرد در ایران یک نقش تأمینکنندگی نیست؛ بلکه یک نقش حمایتی میباشد؛ همچنین نتایج تحقیق نشان میدهد که ابزارهای دولت جهت ایفای نقش حمایتی در حوزة تأمین مالی خرد به ترتیب شامل ایجاد ثبات اقتصاد کلان، تعدیل چارچوب قوانین و مقررات و اعمال نظارتهای قانونی و هدفمند میباشد.