مدل پیش‌بینی سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری، بر اساس استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با میانجی‌گری رفتارهای ارتقادهنده سلامت در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان شناسی، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، واحد نجف اباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

2 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

4 استاد، مرکز تحقیقات گوارش پورسینای حکیم، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران.

5 استادیار، گروه روانشناسی سلامت، دانشکده پزشکی، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

doi
10.30476/smsj.2024.99253.1426
چکیده

مقدمه: بروز بیماری‌های روان‌تنی سبب می‌شود نظم روانی بیماران مختل شود و با آسیب‌های روان‌شناختی مزمنی مواجه شوند. با توجه به نقش شناخته‌شده مسائل روانی در بیماری‌های روده‌ای، پژوهش حاضر به بررسی نقش میانجی‌گر رفتارهای ارتقادهندۀ سلامت در رابطه بین استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر پرداخته است.مواد و روش‌ها: روش پژوهش، توصیفی- همبستگی و مدل‌سازی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر بودند که در فصل پاییز و زمستان سال 1400 به مراکز درمانی و متخصصان گوارش شهر اصفهان مراجعه کرده بودند. نمونه آماری 340 بیمار بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارها شامل مقیاس سازگاری روانی- اجتماعی با بیماری (PSADS)، مقیاس استرس ادراک‌شده (PSS)، پرسشنامه انسجام روانی (SCQ) و پرسشنامه رفتارهای ارتقادهنده سلامت (HPBQ) بودند و تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌سازی معادلات ساختاری و آزمون بوت استراپ با بهره‌گیری از نرم‌افزار آماری SPSS  نسخه 23 و AMOS  نسخه 23 صورت گرفت.یافته‌ها: نتایج نشان داد استرس ادراک‌شده، انسجام روانی و رفتارهای ارتقادهنده سلامت بر سازگاری روانی-اجتماعی اثر مستقیم معنادار دارد (0/01>P). نتایج بوت استراپ نشان داد که رفتارهای ارتقادهنده سلامت در رابطه بین استرس ادراک‌شده و انسجام روانی با سازگاری روانی-اجتماعی با بیماری‌ای که نقش میانجی‌گری دارد، معنادار است (0/01>P).نتیجه‌گیری: لازم است که درمانگران بالینی با به‌کارگیری روش‌های درمانی روان‌شناختی کارآمد مبتنی بر رفتارهای ارتقادهنده سلامت، سازگاری روانی-اجتماعی بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر را بهبود بخشند.