الگوسازی و پیش بینی درآمدهای مالیاتی در برنامه‎ی پنجم توسعه براساس ساختاری ویژه از شبکه های عصبی غیرخطی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علوم اقتصادی

2 دانشیار دانشکده‎ی مهندسی برق و کامپیوتر، گروه کنترل، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی

3 کارشناس ارشد علوم اقتصادی

doi
چکیده

در این مقاله‎ی، پیش‌بینی درآمدهای مالیاتی کشور طی سال‎های برنامه‎ی پنجم توسعه، یا به‎کارگیری روش شبکه‎های عصبی غیرخطی انجام شده است. این پیش‌بینی بر مبنای داده-های درآمدهای مالیاتی به تفکیک مالیات‎های کل، مستقیم، غیرمستقیم (سال‎های 87-1338)، شرکت‎ها، درآمد، ثروت و واردات (87-1342) بوده است. از آن‎جا که پیش‌بینی‌ها مربوط به دوره‎ی میان‌مدت می‎باشد، شناخت نسبی از میزان پیچیدگی سری‎های زمانی موردنظر این امکان را فراهم می‌کند که با توجه به ساختار سری‎های زمانی، از مدل‎های مناسب برای پیش‌بینی و دستیابی به جواب‎های قابل اطمینان استفاده شود، لذا در این مقاله ابتدا ماهیت ساختاری سری زمانی درآمدهای مالیاتی از جهت آشوبی و تصادفی بودن و میزان پیچیدگی، با استفاده از آزمون بُعد همبستگی، بررسی شده است. نتایج تخمین بُعد همبستگی علاوه بر تأیید وجود آشوب در داده‌ها، نشانگر پیچیدگی در ساختار سری‎های زمانی موردنظر می‎باشد که میزان آن در مورد هر متغیر از جهت شدت و ضعف، متفاوت است. در مرحله‎ی بعد، درآمدهای مالیاتی به تفکیک منابع وصولی با استفاده از شبکه‎ی عصبی پیشنهادی وی‍‍ژه‎ی مؤلفان با ساختار چندورودی چندخروجی و قانون یادگیری پیشنهادی برای سال‎های 93-1388، به صورت یک بازه‎ی درآمدی پیش‎بینی شده است. نتایج به‎دست آمده از فرآیند پیش‎بینی شش سال آینده در فاز آموزش بسیار مطلوب بوده است و انتظار می‎رود در سال‎های آینده نیز مقادیر پیش‎بینی شده چنان‎چه تغییر ساختار ویژه‎ی مالیاتی رخ ندهد، با دقت خوبی برقرار باشد. طبقه‎بندی G11, G1 :JEL