تدوین بسته آموزشی توانمندسازی روانی- هیجانی بر پایه تجارب زیستۀ نوجوانان پسر تک‌سرپرست و بررسی اثربخشی آن بر همجوشی شناختی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

3 دانشجوی دکترای تخصصی مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

4 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

5 استادیار گروه مشاوره، دانشکده علوم انسانی، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران

doi
10.30476/smsj.2024.99903.1438
چکیده

  مقدمه: پژوهش حاضر به دنبال آن بود که بسته آموزشی توانمندسازی روانی- هیجانی بر پایه تجارب زیستۀ نوجوانان پسر تک‌سرپرست را تدوین نماید و اثربخشی آن را بر همجوشی شناختی این نوجوانان مورد آزمون قرار دهد. مواد و روش‌ها: روش پژوهش کیفی، پدیدارشناختی- توصیفی و در قسمت کمی، نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل نوجوانان پسر تک‌سرپرست محصل در دوره اول متوسطه شهرستان آباده در سال 1402-1401 بود. نمونه‌ها در قسمت کیفی شامل 15 نوجوان پسر تک‌سرپرست بودند که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب شدند و تحت مصاحبه عمیق قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان در بخش کمی نیز، 35 نوجوان پسر تک‌سرپرست بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جایگزین شدند (18 نوجوان در گروه آزمایش و 17 نوجوان در گروه گواه). نوجوانان حاضر در گروه آزمایش، بسته آموزشی توانمندسازی روانی- هیجانی را طی 10 هفته در 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت نمودند. پرسشنامه مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه همجوشی شناختی (گیلاندرز و همکاران، 2014) بود. داده‌های حاصل از پژوهش به شیوه تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی بونفرونی با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بسته آموزشی توانمندسازی روانی- هیجانی از نظر متخصصان روایی محتوایی کافی دارد. همچنین این بسته آموزشی بر همجوشی شناختی (P<0.0001; Eta=0.66; F=63.41) نوجوانان پسر تک‌سرپرست تأثیر داشته است. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش، بسته آموزشی توانمندسازی روانی- هیجانی با ایجاد شایستگی‌های هیجانی، کسب شایستگی، خودمختاری، مؤثر بودن و برقراری ارتباط، همدلی و رفتار مهربانانه با دیگران می‌تواند به‌عنوان یک روش کارآمد جهت کاهش همجوشی شناختی نوجوانان پسر تک‌سرپرست مورد استفاده قرار گیرد.