فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: امروزه تغییر در نقش‌های سنتی خانواده موجب ادراک معنای پیچیده قدرت در خانواده شده و تعاملات زوجین را دستخوش تغییرات بسیاری کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین مفهوم ادراک قدرت در رابطه‌ زناشویی زوجین ایرانی و ارائه مدل نظری آن انجام شده است.مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر یک پژوهش کیفی بود که به روش تحلیل داده‌بنیاد بین زوجین ایرانی در سال 1401 انجام گرفت. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه‌ساختار یافته (به‌صورت زوجی و فردی) با 11 زوج تا مرحله اشباع داده‌ها استفاده گردید. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نرم‌افزار نسخه 20 MAXQDA انجام شد.یافته‌ها: بر اساس نتایج این پژوهش، 18 مضمون فرعی، 10 مضمون اصلی، 1 مقوله محوری یکسان در هر دو گروه مورد مطالعه وجود داشت. مفاهیم تشکیل‌دهنده و مؤثر بر ادراک قدرت در زوجین شامل بسندگی شخصی، نگرش‌های علّی، بایدها و نبایدها، ویژگی‌های شخصیتی و دموگرافیک، بالندگی و تعارضات ناهشیار و راهبردهای متعاقب قدرت ادراک‌شده بود. درنهایت ارتقای کیفیت زندگی و آشفتگی در روابط زناشویی دو مقوله‌ای بود که در بستر پیامدهای ادراک قدرت به دست آمد. همچنین مقوله محوری آمیختگی قدرت موقعیتی-دلبستگی شناسایی شد.نتیجه‌گیری: از آن‌جایی‌که نتایج این پژوهش تأثیر چشمگیر ادراک قدرت بر کیفیت زندگی زوجین را نشان داد. چون این موضوع از خانواده بر فرهنگ و جامعه نیز اثرگذار است، اقدامات آموزشی درزمینه ادراک قدرت در رابطه زناشویی به زوجین حائز اهمیت و توجه بیشتر است.