فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

درجه کارایی نظام مالی عاملی است که سبب تفاوت اقتصادهای توسعه‌یافته و توسعه‌نیافته می‌گردد. از مؤلفه‌های گسترش بازار سرمایه، توسعه ابزارهای مالی اسلامی است. با توجه به اینکه در کشورهای اسلامی بازار سرمایه متعارف و ابزارهای آن که متکی بر ربا، قمار و ... است موانع شرعی دارد، اندیشمندان جوامع اسلامی درصدد ابداع ابزارهای متنوعی برآمدند که منطبق با اصول شریعت بوده و کارایی اقتصادی داشته باشند. معاملات اجتماعی یکی از نوآوری‌های صنعت فین‌تک می‌باشد که با فراهم‌آوردن بستری جهت اشتراک‌گذاری اطلاعات، این فرصت را می‌دهد تا سرمایه‌گذارانی که مبتدی هستند با صرف هزینه‌های معاملاتی کمتر بتوانند استراتژی‌های معاملاتی معامله‌گران خبره را مشاهده و تقلید نمایند. با توجه به جایگاه مهم این معاملات در بازارهای مالی و مزایای آن، پژوهش حاضر ضمن معرفی معاملات اجتماعی به عنوان راهبردی جدید، این معاملات را از منظر ضوابط حاکم بر ابزارهای مالی اسلامی و همچنین از منظر معیارهای اقتصادی با روش تحلیل فقهی و توصیفی بررسی می‌کند. نتایج مؤید آن است که معاملات اجتماعی و اقسام آن به دلیل دارابودن شرایط اصل صحت عقود و مبری‌بودن از موانع فقهی (أکل مال به باطل، غرر، ضرر و ضرار، قمار و ربا) عقدی صحیح می‌باشد. به لحاظ اقتصادی نیز این معاملات ضمن تطابق با اهداف و روحیات متنوع سرمایه‌گذاران، همسو با رشد و عدالت اقتصادی بوده و قابلیت به‌کارگیری در سیاست‌های مالی دولت را دارد؛ لذا جوامع اسلامی می‌توانند با فراهم‌آوردن مدل عملیاتی و سازوکاری مناسب جهت به‌کارگیری معاملات‌ اجتماعی، گامی در راه توسعه‌ بازارهای مالی بردارند.