تبیین چرایی موفقنشدن بانکداری مشارکت در سود و زیان
نویسندگان
1 دانشیار اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس
doi
چکیده
بانکداری مشارکت در سود و زیان ایدهای است که بانکداری غیر بهرهای یا بانکداری اسلامی مینامند. با اینکه چند دهه است که درباره آن مطالعات گستردهای انجام شده و در کنار آن بانکهای بسیاری با عنوان بانک اسلامی یا مشابه آن تأسیس شده و فعالیت کردهاند، هنوز این شیوه با مشکلات اساسی روبهرو است. به علت وجود این مشکلات، بیشتر بانکهای اسلامی کوشش کردهاند از قراردادهای دیگری استفاده کنند و مشارکت در سود و زیان را کنار بگذارند؛ ولی برای این جایگزینی تبیین نظری ارائه نشده است. هدف این مقاله ارائه یک تبیین علّی برای توسعهنیافتن این ایده است. روش کار تبیین نظری مستدل بر پایه مبانی منطقی با ارائه روش نموداری و ترسیمی است. نتیجه اینکه بر پایه عقلانیت برآیند ترجیحات بانکها و گیرندگان تسهیلات قرارداد مشارکت در سود و زیان در همه حالتها دستکم برای یکطرف منافع کمتری نسبت به قرارداد با سود ثابت ایجاد میکند و این عامل اصلی برای دوری از این قراردادها و رفتن به سمت قراردادهای با سود ثابت است. با وجود این اگر ایمان دینی موجب میشود افراد قراردادهای غیرربوی را با درصدی هزینه بیشتر بپذیرند، در این صورت نیز ترجیح مؤمنان بیشتر بر غیرربوی بودن (نه نوع مشارکتی بودن) قرارداد است.
