تحلیل عدم قطعیت تغییرات متغیرهای اقلیمی بارش و دما تحت تأثیر تغییر اقلیم (مطالعۀ موردی: استان خراسان جنوبی)
نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند
2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه بیرجند
3 دانشیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند
4 دانشجوی دکتری مهندسی منابع آب، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند
5 استادیار گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه بیرجند
doi
10.22059/ije.2017.63204چکیده
در این مطالعه آثار تغییر اقلیم روی متغیرهای اقلیمی بارندگی، کمترین و بیشترین دما بررسی شده است. بررسی روند تغییرات کمترین دما، بیشترین دما و بارندگی بههمراه تحلیل عدم قطعیت خروجی مدلهای گردش عمومی از جمله اقدامات انجامشده است. بهمنظور بررسی آثار تغییر اقلیم، از خروجی 15 مدل گردش عمومی تحت سه سناریوی A1B، A2 و B1 استفاده شد. بهمنظور ریزمقیاسنمایی دادههای بزرگمقیاس از مدل LARS-WG استفاده شد. بدینمنظور آمار مشاهداتی هفت ایستگاه سینوپتیک موجود در سطح استان طی سالهای 1990 تا 2010 میلادی بهعنوان دورۀ پایه به مدل معرفی شد. پس از ریزمقیاسنمایی خروجی مدلهای اقلیمی با انتخاب برترین و سازگارترین مدلها، مقادیر شبیهسازیشده برای دما و بارش بهصورت سالانه در مدلهای منتخب تهیه شد. بدینترتیب مجموعه خروجی مدلهای اقلیمی برای هر متغیر و بهصورت سالانه بهعنوان ورودی فرمان بوتاسترپ ایجاد شد و باند عدم قطعیت خروجی مدلهای اقلیمی در سطح 99 درصد بهصورت سالانه ارزیابی شد. نتایج مربوط به دقت مدلهای گردش عمومی نشان داد بیشتر مدلها توانمندی زیادی در شبیهسازی رفتار بارندگی ندارند؛ ولی عملکرد این مدلها در شبیهسازی تغییرات کمترین و بیشترین دما بسیار خوب برآورد شد. نتایج تحلیل روند در سطح ایستگاهی و استانی نشاندهندۀ کاهش بارش و افزایش دما خواهد بود. با مقایسۀ تغییرات دما در آینده نسبت به دورۀ پایه میتوان این انتظار را داشت که کمترین و بیشترین دما بهترتیب حدود 6/0 درجه کاهش و 2 درجه افزایش را داشته باشند. نتایج تحلیل عدم قطعیت نشان میدهد منابع عدم قطعیت شایان توجهی در شبیهسازی مؤلفههای هواشناسی دارند. همچنین با تحلیل این عدم قطعیتها در خصوص بارندگی میتوان گفت که با گذر زمان، شدت تغییرات بارندگی افزایش مییابد. این نتیجه در خصوص کمترین و بیشترین دما نیز صادق است.