بررسی فقهی و اقتصادی پدیده خلق پول

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی

doi
چکیده

خلق پول از مسائل بسیار مهم پولی و اقتصادی است و تأثیر تعیین‏کننده‏ای بر متغیرهای کلان اقتصادی دارد. معمولاً فرایند خلق پول در بانک‏های تجاری در کتاب‏های درسی اقتصاد به‏خوبی بیان و به عنوان یک امر معمولی پذیرفته می‏شود و پس از آن تنها مسئله عرضه پول و حجم نقدینگی و تأثیرشان بر متغیرهای کلان اقتصادی مورد توجه قرار می‏گیرد؛ ولی کمتر آثار اقتصادی خلق پول بررسی می‏شود. برخی اقتصاددانان تأثیر فراوان نظام بانکی بر جریان خلق پول و نیز آثار اقتصادی آن را مورد توجه قرار داده‏اند و برای جلوگیری آثار منفی آن پیشنهادهای مختلفی مطرح کرده‏اند. موضوع مورد توجه این نوشتار عبارت است از: مروری بر دیدگاه‏های مختلف اقتصاددانان درباره خلق پول، مروری بر آثار اقتصادی آن، بررسی ماهیت پول اعتباری و بانک و درنهایت بررسی فقهی پدیده خلق پول از سوی بانک‏ها و دولت با روش اجتهادی و تحلیلی. نوآوری این مقاله بررسی فقهی نسبتاً جامع خلق پول و نیز ارائه برخی قواعد پیشنهادی برای احتراز از آثار منفی خلق پول است.