بررسی فقهی و اقتصادی پدیده خلق پول
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
خلق پول از مسائل بسیار مهم پولی و اقتصادی است و تأثیر تعیینکنندهای بر متغیرهای کلان اقتصادی دارد. معمولاً فرایند خلق پول در بانکهای تجاری در کتابهای درسی اقتصاد بهخوبی بیان و به عنوان یک امر معمولی پذیرفته میشود و پس از آن تنها مسئله عرضه پول و حجم نقدینگی و تأثیرشان بر متغیرهای کلان اقتصادی مورد توجه قرار میگیرد؛ ولی کمتر آثار اقتصادی خلق پول بررسی میشود. برخی اقتصاددانان تأثیر فراوان نظام بانکی بر جریان خلق پول و نیز آثار اقتصادی آن را مورد توجه قرار دادهاند و برای جلوگیری آثار منفی آن پیشنهادهای مختلفی مطرح کردهاند. موضوع مورد توجه این نوشتار عبارت است از: مروری بر دیدگاههای مختلف اقتصاددانان درباره خلق پول، مروری بر آثار اقتصادی آن، بررسی ماهیت پول اعتباری و بانک و درنهایت بررسی فقهی پدیده خلق پول از سوی بانکها و دولت با روش اجتهادی و تحلیلی. نوآوری این مقاله بررسی فقهی نسبتاً جامع خلق پول و نیز ارائه برخی قواعد پیشنهادی برای احتراز از آثار منفی خلق پول است.