مقایسه اثربخشی روش کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان هیجان‌مدار بر انعطاف‌پذیری شناختی بیماران قلبی ـ عروقی

نویسندگان

1 دانشیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

2 دانشجوی دکتری روان‌شناسی عمومی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 استادیار گروه روان‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرکرد، شهرکرد، ایران.

doi
10.30476/smsj.2024.99682.1432
چکیده

مقدمه: بیماری‌های قلبی ـ عروقی از جملۀ مهلک‌ترین و کشنده‌ترین بیماری‌های جسمانی در قرن بیست و یکم به حساب می‌آیند و بیش از هر بیماری و مشکل دیگری حیات انسان‌ها را با خطر مواجه ساخته‌اند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان هیجان‌مدار بر انعطاف‌پذیری شناختی بیماران قلبی ـ عروقی شهر اصفهان انجام شد.مواد و روش‌ها: پژوهش به روش نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون ـ پس‌آزمون و پیگیری سه‌ماهه همراه با گروه گواه انجام شد. جامعة آماری شامل بیماران قلبی ـ عروقی مرد بستری در بیمارستان قلب و عروق شهید چمران اصفهان در زمستان 1401 به تعداد 380 نفر بود که به روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 45 نفر از آن‌ها انتخاب و به‌صورت تصادفی در 2 گروه آزمایش و یک گروه گواه گمارده شدند. سپس بیماران گروه آزمایش 1، تعداد 8 جلسه 90 دقیقه‌ای کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و گروه آزمایش 2، تعداد 8 جلسه 90 دقیقه‌ای درمان هیجان‌مدار دریافت کردند. ابزار اندازه‌گیری پرسشنامه انعطاف‌پذیری شناختی (دنیس و وندروال، 2010) و مصاحبة بالینی کوتاه بود. داده‌های پژوهش از طریق نرم‌افزار SPSS نسخه 24 با استفاده از تحلیل واریانس آمیخته تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد هر دو روش مداخله روی افزایش میانگین انعطاف‌پذیری شناختی و مؤلفه‌های آن شامل جایگزین‌ها، کنترل و جایگزین رفتارهای انسانی بیماران تأثیر داشتند (0/01≥P) و بین اثربخشی دو روشT تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد (0/01≤P). نتیجه‌گیری: مطابق با نتایج به دست آمده از پژوهش، می‌توان از روش مداخله برنامه کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی و درمان هیجان‌مدار برای بهبود انعطاف‌پذیری شناختی بیماران قلبی ـ عروقی استفاده کرد.