همه‌گیری کرونا، قدرت‌نرم و تحول در دستور‌کار سیاست‌جهانی

نویسندگان

1 استادیار روابط‌ بین‌الملل، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، استان مرکزی، ایران.

doi
چکیده

ظهور همه‌گیری کرونا در اوایل سال 2020 به موضوع اصلی نگرانی‌ها و فعالیت‌های ملی و بین‌المللی تبدیل شده است که آگاهی از علل و تاثیرات جهانی و واکنش‌های متناسب بین‌المللی نسبت به این پدیده نوظهور را اجتتناب‌ناپذیر می‌نماید. آنچه که تاکنون به عنوان چالش‌های سیاست‌جهانی مطرح شده‌است مربوط به مسایل سخت مثل گسترش هسته‌ای و مسایل نرم مانند محیط‌زیست بوده‌اند، اما هیچ‌گاه یک بیماری، که همه‌گیری جهانی پیدا کرده باشد، در شمول مسایل سیاست‌جهانی قرار نگرفته‌است. سوالی که مطرح می‌شود این است که: آیا همه‌گیری کرونا می‌تواند در دستورکار سیاست‌جهانی قرار گرفته و به عنوان یکی از مسایل نرم سیاست‌جهانی مطرح شود؟ در پاسخ می‌توان چنین فرض نمود که: اگر چه همه‌گیری کرونا جامعه‌جهانی را به شدت تحت تاثیر قرار داده‌است، اما هنوز واجد شرایط لازم برای قرار گرفتن در دستورکار سیاست‌جهانی نیست و این بستگی به میزان تاثیرگذاری، تداوم و واکنش‌های دیپلماتیک قابل ملاحظه نظام بین‌الملل به این پدیده دارد. لذا هدف از نوشتار حاضر بررسی امکان و یا عدم امکان طرح همه‌گیری کرونا به عنوان دستورکار سیاست‌جهانی و ارزیابی وضعیت پس از آن می‌باشد. ابتدا با ارایه چارچوب‌نظری به چگونگی تعیین موضوعات دستورکار سیاست‌جهانی پرداخته می‌شود، سپس همه‌گیری کرونا به عنوان یک مساله نرم بین‌المللی و امکان تحول در دستورکار سیاست‌جهانی، با توجه به تحولات اخیر، مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.