استفاده از روش کم ترین مربعات در ایجاد مدل رقومی بارش (DPM)

نویسندگان

1 گروه سنجش از دور و GIS دانشگاه تبریز

2 گروه ژئومورفولوژی، دانشگاه ارومیه

3 گروه ژئومورفولوژی دانشگاه تبریز

4 سنجش از دور و GIS دانشگاه تبریز

5 گروه ریاضی کاربردی دانشگاه تبریز

doi
چکیده

یکی از مراحل اصلی در مطالعات منابع آب برآورد توزیع مکانی بارندگی در مقیاس‌های زمانی متفاوت می‌باشد. مطالعه بارش به­عنوان یک عنصر بسیار مهم و رکن اساسی در مطالعات بیلان آب و اساس برنامه‌ریزی‌های منابع طبیعی هر کشوری شناخته می‌شود. به­دلیل کمبود ایستگاه‌های باران‌سنجی و نقطه‌ای بودن این ایستگاه‌ها، استفاده از مدلی که علاوه بر مقادیر بارش ایستگاه‌ها از عوامل دیگری همچون توپوگرافی، رطوبت و جهت‌شیب، بارش را درون‌یابی کند، ضروری است. لذا در این پژوهش داده‌های بارش و رطوبت از 9 ایستگاه همدید و 31 ایستگاه باران‌سنجی استان لرستان به­مدت 12 سال آماری اخذ و با استفاده از روش کم­ترین مربعات روابط میان بارش با توپوگرافی و رطوبت به کمک نرم‌افزار Maple استخراج گردید؛ و سپس با اعمال این روابط در محیط GIS به­کمک زبان برنامه‌نویسی پایتون مدل رقومی بارش ایجاد شد. نتایج حاصل از این مدل حاکی از آن بود که میزان بارش از 02/0 تا 6/11 میلی‌متر با مقدار اندازه‌گیری‌شده در ایستگاه‌ها اختلاف دارد. هم­چنین برای سنجش کارایی این مدل، داده‌های بارش در سوم اردیبهشت رادار TRMM[1] را با خروجی این مدل در همین روز مقایسه شد و این نتیجه به­دست آمد که ضریب تعیین برای داده‌های رادار TRMM، 79 درصد و برای مدل رقومی بارش 86 درصد می‌باشد. [1]- Tropical Rainfall Measuring Mission