ارزیابی مدل SEBS در برآورد تبخیر‌ـ تعرق واقعی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای MODIS در مقیاس منطقه‌ای (مطالعۀ موردی: دشت سیستان)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل

2 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد مهندسی آب، دانشگاه زابل

3 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ آب و خاک، دانشگاه زابل

doi
10.22059/ije.2017.63243
چکیده

‌هدف از انجام این پژوهش، برآورد تبخیر و تعرق واقعی دشت سیستان با استفاده از فناوری سنجش از راه دور و تصاویر ماهواره‌ای سنجندۀ مودیس و بررسی کارایی مدل بیلان انرژی سطحی SEBS در برآورد تبخیر و تعرق واقعی روی محدودۀ ‌مطالعه‌شده است. برای این منظور شارهای سطحی بیلان انرژی برای هر پیکسل تصویر محاسبه و مقدار تبخیر و تعرق واقعی به‌صورت باقی‌ماندۀ معادلۀ توازن انرژی در سطح برآورد شد. سپس نتایج برآورد‌شده با نتایج اطلاعات زمینی دو نقطه شامل ایستگاه‌های سینوپتیک زهک و ایستگاه مخزن چاه نیمۀ 1 مقایسه شد. نتایج نشان داد مطابق نقشۀ توزیع مکانی تبخیر‌ـ تعرق لحظه‌ای، بیشترین میزان تبخیر برای سطح پیکره‌های آبی از جمله مخازن چاه نیمه و قسمتی از تالاب هامون است. این میزان برابر 13/1 میلی‌متر بر ساعت است. مناطق کشاورزی دشت سیستان نیز با داشتن توزیع میزان تبخیر بین 5/0 تا 1 سهم زیادی در تبخیر- تعرق منطقه دارد. مقایسه و ارزیابی نتایج مدل SEBS با دو نقطۀ زمینی با معیارهایی مانند میانگین درصد اختلاف مطلق، ریشۀ میانگین مربع اختلافات و معیار ضریب همبستگی نشان می‏دهد مدل SEBS ‌عملکرد خوبی در سطح زمین و آب دارد.