فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: افسردگی اختلالی شایع در نوجوانی است که پیامدهای وسیعی به‌دنبال دارد. یکی از پیامدها، سرگردانی ‌ذهنی است که با تشدید افکار ناکارآمد، احتمال بروز رفتارهای پرخطر را به‌طور نگران‌کننده‌ای افزایش می‌دهد. به‌این‌ترتیب لازم است مداخلات روان‌شناختی در این زمینه ارائه گردد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف مقایسه‌ی اثربخشی درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور و آموزش راهبردهای تنظیم‌ هیجان بر رفتارهای پرخطر، سرگردانی‌ ذهنی و افسردگی نوجوانان انجام شد.  مواد و روش‌ها: روش پژوهش نیمه‌آزمایشی بود که روی نوجوانان دختر افسرده‌ی شهر اصفهان، در سال 1400 انجام گرفت. بدین‌منظور، 45 نوجوان افسرده، به‌ روش در‌دسترس انتخاب شده و در دو گروه آزمایش و یک گروه گواه، گمارش شدند. گروه آزمایش اول، درمان ذهن‌آگاهی و گروه آزمایش دوم، آموزش تنظیم ‌هیجان را به‌مدت هشت جلسه‌ی شست‌دقیقه‌ای دریافت نمودند و گروه ‌گواه، مداخله‌ای دریافت نکردند. شرکت‌کنندگان، پرسش‌نامه‌ی رفتارهای پرخطر (۱۳۹۰)، مقیاس سرگردانی ‌ذهنی و پرسش‌نامه‌ی افسردگی را در مراحل پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری تکمیل کردند. داده‌ها با روش تحلیل ‌واریانس با اندازه‌گیری ‌‌مکرر و با استفاده از نرم‌افزار SPSS بررسی شدند. یافته‌ها: بین دو گروه آزمایش با گروه گواه در متغیرهای پژوهش، در مرحله‌ی پس‌آزمون و پیگیری نسبت‌به مرحله‌ی پیش‌آزمون، تفاوت معناداری وجود دارد که باتوجه‌به ضرایب تأثیر، می‌توان گفت 14/3درصد از تفاوت در رفتارهای پرخطر، 18/3درصد از تفاوت در سرگردانی ذهنی و 28/3درصد از تفاوت در افسردگی، ناشی از درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور و آموزش تنظیم ‌هیجان بوده است (0/01>P). بین دو گروه آزمایش تفاوت معناداری مشاهده نشده است.  نتیجه‌گیری: درمان ذهن‌آگاهی نوجوان‌محور و آموزش راهبردهای تنظیم ‌هیجان می‌توانند نقش مهمی در بهبود رفتارهای پرخطر، سرگردانی ذهنی و علائم نوجوانان افسرده، ایفا کنند.