برآورد رواناب رویداد مبنا در حوضۀ کوهستانی با استفاده از مدل توزیعی‌ـ فیزیکی GSSHA

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ مهندسی آب و خاک دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

doi
10.22059/ije.2017.236526.656
چکیده

مدل‌های توزیعی‌ـ فیزیکی در شبیه‌سازی فرایندهای رواناب سطحی در حوضه‏هایی با شرایط پیچیدۀ فیزیکی به جواب‌هایی با اعتمادپذیری بیشتر منجر می‏شوند. در این مطالعه مدل‌سازی فرایند بارش‌ـ رواناب در حوضۀ آبریز کوهستانی زیارت با استفاده از مدل توزیعی‌ـ فیزیکی GSSHA بررسی شده است. به این منظور نقشه‏های مدل رقوم ارتفاعی، نوع خاک و کاربری اراضی تهیه شده و سه رویداد برای واسنجی و دو رویداد برای صحت‏سنجی در نظر گرفته شد. معیارهای دقت برازش نش‌ـ ساتکلیف (NSE)، درصد خطای برآورد حجم (PEV)، درصد خطای برآورد دبی اوج (PETP) و درصد خطای برآورد زمان دبی اوج (PEP) و معیار بصری برای تحلیل نتایج استفاده شد. میانۀ معیارهای PEV، PEP و PETP در مراحل واسنجی و صحت‌سنجی به‌ترتیب 3/25 و 5/61، 5/5 و 8/11 و 8/4 و 0 بوده که نشان‌دهندۀ کم‌برآوردی حجم، دقت مناسب در دبی اوج و دقت بسیار خوب در زمان دبی اوج است. نیز بررسی بصری هیدروگراف‌های شبیه‌سازی و معیار NSE تأیید‌کنندۀ دقت مدل در شبیه‏سازی شکل هیدروگراف رواناب است. نتایج نشان می‏دهد اگر‏چه پارامتر رطوبت اولیۀ خاک در مرحلۀ صحت‏سنجی بر اساس یک تخمین اولیه در نظر گرفته شده، در مجموع دقت مدل در برآورد مشخصه‌های رواناب مناسب است.