آسیب‌شناسی مالی رایج اسلامی با تأکید بر آثار مرحوم موسویان

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد و بانکداری اسلامی دانشگاه خوارزمی

doi
چکیده

مرحوم موسویان در آثار فراوان خود عمدۀ مسائل مورد بانکداری اسلامی و بازار سرمایه اسلامی را بررسی کرده است. در سال‏های اول تحقیق عملکرد بانکداری و بازار سرمایه کشور را با معیارهای اسلامی مغایر می‏دانست. وی قایل بود این سیستم موجود حقیقت ربا را از بین نبرده و در رسیدن به اهداف رشد و عدالت کامیاب نبوده است. در ریشه‏یابی به عواملی همچون صوری‏بودن برخی فعالیت‏ها، ضعف در درک صحیح عقود اسلامی، ضعف در نظارت شرعی‏بودن عملیات بانکی، عدم توزیع مناسب عقود بانکی متناسب با الگوی کسب و کار بانک‏ها و...‏ پرداخت و متناسب با هر عامل در تحقیقات خود راهکارهایی ارائه داد؛ اما به مشکل اصلی یعنی ساختار ربوی و لیبرالی بازار پول و سرمایه نپرداخت. همین امر سبب شد عمده راهکارهایی که برای حل مشکل ارائه داده بود، به‏نوعی سبب تشدید مشکلات گردد. در این مقاله با نقل مستقیم برخی مطالب و تحلیل آن اثبات شده است نتیجه مجموع راهکارها کمک به تقویت حقیقت ربوی بازارهای مالی و حاکمیت یک نظام مالی متناسب با نظام سرمایه داری، آن هم از نوع بد آن یعنی سرمایه‏داری مالی به اسم اسلام است. البته اگر ساختار مطلوب مالی اسلامی طراحی شود، می‏توان از بسیاری از تحقیقات ایشان در یک ساختار درست بهره برد.