بررسی فقهی خلق پول درونی با تأکید بر قاعده اکل مال به باطل

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم اقتصادی دانشگاه قم

2 دانشیار دانشکده علوم اقتصادی دانشگاه قم

3 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشکده علوم اقتصادی دانشگاه قم

doi
چکیده

خلق پول به عنوان مهم‌ترین عملکرد بانک‏های تجاری یکی از مباحث پرمناقشه در اقتصاد اسلامی است که با مخالفت برخی فقها و اندیشمندان این حوزه روبه‏رو شده است. یکی از دلایل اصلی برای مخالفت با خلق پول، تطبیق آن با قاعده اکل مال به باطل است. درآمد نامشروع بانک‏ها از خلق پول، عدم امکان بازگرداندن سپرده‌ها، خیانت در امانت به جهت امانت‏بودن سپرده‌ها، مبتنی‎بودن خلق پول بر ربا، نقض حقوق مالکیت و تورم‌زابودن این پدیده از دلایل ارائه‏شده برای انطباق خلق پول بر اکل مال به باطل است. این مقاله به روش توصیفی، تحلیل محتوا و اجتهادی به بررسی خلق پول در قالب قاعده اکل مال به باطل می‌پردازد. نویسندگان با بررسی دلایل ارائه‏شده در مورد نامشروع‏بودن خلق پول و بررسی تطبیقی آن با قاعده اکل مال به باطل نشان می‌دهند خلق پول در مسیر سالم آن مصداق اکل مال به باطل نیست. سوء مدیریت خلق پول و عدم رعایت قوانین و استانداردهای حاکم بر سلامت بانکی باعث شبهه حرمت فقهی خلق پول گردیده است و ارتباطی به ماهیت این پدیده ندارد.