کاربردسازی آیات الاحکام عقد ابضاع در بانکداری بدون ربا
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران و عضو هیات علمی دانشگاه نفت اهواز
2 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران.
3 استادیار مدعو گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد رامهرمز، دانشگاه آزاد اسلامی، رامهرمز، ایران و استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد ایذه، دانشگاه آزاد اسلامی، ایذه، ایران
doi
چکیده
امروزه عقود اسلامی از ابزارهای فقه اقتصادى در جهت تغییر نگرش به تسهیلات بدون ربا بر خلاف بانکداری متعارف یا مرسوم میباشد. با تأکید بر رویه عملی بانکها و تحلیل اقتصادی حقوق مبتنی بر رویه قضایی نشاندهنده این مهم است که بانک عموماً در پی آن است میزان معینی از سود را بدون توجه به نتایج واقعی به دست آورد که اشاعه چنین تفکری معامله منعقده را به سوی معامله ربوی با تصور ابهام در توزیع سود میان عامل و بانک سوق میدهد و این تصویر را ایجاد میکند که عمل حقوقی واقعشده مورد تأیید فقه و قانون مدنی نیست. پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی در صدد است ضمن بررسی مفهومشناسی و معارفه عقد ابضاع در تجهیز و تخصیص منابع پولی بانکداری اسلامی-ایرانی، شاخصه عدم کارایی برخی عقود بر مبنای واقعگرایی را تبیین و شمّالفقاهه ناصواب و ناکامی بانکداری بدون ربا در عمل به دلیل درک نادرست از کارکرد و وظایف عقود را تحلیل کند. به نظر میرسد برایند برونرفت از این معضل مستلزم ساختارآفرینی در اجرا با محوریت واکاوی ظرفیتهای مغفول آیات الاحکام (کنز العرفان) و احکام القرآن (جصاص) با کاربردسازی و فایدهانگاری عقد ابضاع در بانکداری بدون ربا با جبران نارساییهای پدیده کژمنشی به کارایی عقود از طریق ایجاد تسهیلات با تأییدگری موضع فقه اقتصادی و قانون مدنی میباشد.