فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رمان جزیرة سرگردانی هنرمندانه ‌ترین رمان تعلیمی زبان فارسی است و دو لایه دارد: روایی و رمزی. در این مقاله، ناگزیر از هر دو لایه کمک گرفته‌ایم. کارکرد نویسنده در این اثر، هم آینه‌ داری در گذرگاه تاریخ، هم تبیین دیدگاه‌ های فلسفی و ذوقی و هم خلق جهانی نو با قوانین و امکانات خاص است. هدف این مقاله استخراج و تعبیر آرای علمی و تاریخی و هنری نویسنده در این رمان است. این بررسی حداقل دو نتیجه دارد: یکی تعیین ارزش و جایگاه علمی و هنری جزیرة سرگردانی و دیگری تبیین چگونگی تعامل واقعیات و هنر در یک اثر ادبی موفق. روش کار ناگزیر بدین صورت بوده ‌است که آرای نویسنده را از اقوال و احوال شخصیت ‌ها، از اقوال راوی و از کارکرد حوادث و صحنه‌ ها استخراج یا استنباط کرده ‌ایم. تبیین احوال و کارکرد حوادث مستلزم تاویل ‌های متنوع بوده‌ است. مستمسک تأویل ‌ها قراین متعدد مندرج در رمان است؛ اما جهت رعایت اختصار نتوانسته ‌ایم قراین را ذکر کنیم.