شبیه‌سازی و پیش‌بینی خشکسالی با استفاده از روش CA Markov در دشت نجف‌آباد

نویسندگان

1 استاد، دانشکدۀ مهندسی نقشه‌‏برداری، دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، تهران‌

2 کارشناس ارشد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران‌

3 استاد، دانشکدۀ جغرافیا و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان

doi
10.22059/ije.2017.62415
چکیده

خشکسالی پدیده‌ای است که بین پارامترهای مؤثر در آن ارتباط خطی وجود ندارد. بنابراین، محققان برای بررسی آن به روش‌های غیرخطی مانند اتوماسیون سلولی نیاز دارند. این روش در تحقیقات مختص به پیش‌بینی خشکسالی کمتر استفاده شده است. این در حالی است که از روش اتوماسیون سلولی به‌علت داشتن ساختار ساده و زیادبودن قابلیت بصری می‌توان به‌عنوان روشی مناسب در پیش‌بینی خشکسالی استفاده کرد. این مطالعه با هدف مدل‌سازی خشکسالی برای سال 2020 با استفاده از اتوماسیون سلولی و تصاویر ماهوارۀ لندست در دشت نجف‌آباد انجام شده است. ابتدا تصاویر سری زمانی تبخیر و تعرق برای سال‌های 1995، 2008 و 2015 ‌طبقه‌بندی و نقشۀ پهنه‌بندی وضعیت خشکسالی در این سال‌ها تهیه شد. در گام بعدی، با بهره‌گیری از روش اتوماسیون سلولی وضعیت خشکسالی هریک از طبقات در سال 2020 تخمین زده شد. نتیجۀ به‌دست‌آمده از شاخص کاپا 63/0 و توافق بین نقشۀ واقعی و پیش‌بینی‌شده ((M(m)، 85/0 است که بیان‌کنندۀ مطلوب‌بودن معادلۀ تخمین‌زده‌شده در این تحقیق است. از سوی دیگر، نقشۀ پراکندگی احتمال وقوع تغییرات در سال 2020 گویای آن است که اگر شرایط به همین صورت ادامه یابد و تغییری در نوع و الگوی کشت منطقه ایجاد نشود، تقریباً همۀ نواحی‌ای که در سال 2015 با خطر وقوع خشکسالی مواجه هستند، در سال 2020 با شدت بیشتر و به‌طور وسیع‌تری با وقوع خشکسالی روبه‌رو می‌شوند.