اولویتبندی مناطق احداث سد زیرزمینی با استفاده از روش میانگین هندسی در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی
نویسندگان
1 استادیار گروه مهندسی معدن، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه ملایر
2 دانشجوی کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر
3 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه ملایر
doi
10.22059/ije.2017.62494چکیده
یکی از راههای برطرفکردن کمبودهای فصلی آب، استفاده از آبهای زیرزمینی است. از آنجا که انتخاب محل مناسب برای احداث سد زیرزمینی بهمنظور ذخیرهسازی آب مسئلهای مهم و چالشبرانگیز است، استفاده از روشی با کمترین خطا در مطالعۀ این مناطق ضروری است. هدف این پژوهش انتخاب بهینۀ مکانهای مناسب برای احداث سد زیرزمینی، در حوضۀ آبخیز همدانـ بهار با استفاده از یک روش جدید در محیط سامانۀ اطلاعات جغرافیایی (GIS)، بهمنظور کاهش خطا بوده است. بر این اساس، ابتدا معیارهای لازم و تأثیرگذار در انتخاب مکان مناسب برای احداث سد زیرزمینی شامل چگالی آبراهه، فاصله از قنات، چشمه و چاه، زمینشناسی، شیب، فاصله از گسل، نزدیکی به جاده و روستا و کاربری اراضی شناسایی شد. سپس لایههای اطلاعاتی مختلف در محیط GIS و با استفاده از تابع لجستیکی (انتقال به دامنۀ صفر و یک)، وزندار شدند و در نهایت همۀ نقشههای وزندار با استفاده از رابطۀ میانگین هندسی تلفیق شدند تا مدل نشاندهندۀ مناطق مناسب برای احداث سد زیرزمینی بهصورت یک نقشه تولید شود. نتایج مطالعه نشان داد روش بهکار گرفتهشده میتواند بهشکل مطلوبی محدودۀ مطالعهشده را کوچک کند و حدود 10 درصد از کل آبراههها را بهعنوان آبراهههای مناسب برای احداث سد زیرزمینی شناسایی و معرفی کند.
