امکانسنجی فروش و تبدیل موقوفات منفعتی به اعود
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
چکیده
شیخ انصاری نخستین فقیهی است که وقف را به منفعتی و انتفاعی تقسیم نموده و این تقسیم را در بحث جواز بیع وقف دخالت داده و بیع وقف انتفاعی را بهطور مطلق ممنوع دانسته است و بیع وقف منفعتی را در مواردی اجازه داده است؛ ولی بیع را در وقتی که انفع به حال موقوفعلیهم باشد اجازه نداده است. معروف بین فقیهان خصوصاً متأخرین همین نظر است؛ اما باید در خصوص وقف منفعتی، فروش موقوفه را در فرض انفعبودن به حال موقوفعلیهم با رعایت مصلحت موقوفه اجازه داد؛ زیرا حبس عین در وقف و منع از فروش آن مقصود تبعی واقف بوده و در واقع مقدمهای برای انتفاعبردن موقوفعلیهم از عین موقوفه است و مقصود اصلی واقف، رهاسازی منافع به نفع موقوفعلیهم میباشد؛ در نتیجه هرگاه انتفاع از موقوفه به نحو مناسب با موقوفه، ممکن نباشد و فروش موقوفه و تبدیل آن انفع باشد، باید گفت مقتضای قاعده ثانویه جواز فروش موقوفه است. برخی روایات نیز بر جواز فروش موقوفه در فرض انفعبودن نیز دلالت دارد. هرگاه واقف فروش موقوفه را در فرض انفعبودن اجازه داده باشد، بدون هیچ اشکالی بر اساس شرط واقف فروش موقوفه مجاز خواهد بود.
