بنیان های نظری توسعه پایدار از منظر فقه اسلامی به عنوان شاخصه قدرت نرم

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، واحد یادگار امام خمینی(ره) شهر ری، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
چکیده

توسعه پایدار هرچند دارای اصول نسبتاً ثابت و پذیرفته شده­ای است، اما رویکرد مکاتب فکری و سیاسی نسبت به مسأله توسعه پایدار دارای تفاوت­هایی نیز می­باشد. بر این اساس پژوهش حاضر درصدد است تا به بررسی بنیان­های نظری توسعه پایدار در فقه اسلامی بپردازد که نسبت آن با قدرت نرم نیز بررسی می­شود. بنابراین سؤال پژوهش این است که بنیان­های نظری توسعه پایدار در اسلام شامل چه مواردی است و چگونه می­توانند باعث ایجاد قدرت نرم در جامعه اسلامی شوند؟ فرضیه این است: منابع اسلامی و به طور مشخص فقه، دارای عناصر غنی و کاربردی در حوزه­های اجتماعی، اقتصادی و محیط زیستی هستند که با تبدیل شدن به الگو می توانند باعث افزایش قدرت جامعه اسلامی شوند. یافته­های پژوهش نشان می دهند که قدرت یک جامعه ارتباط وثیقی با نحوه اداره آن جامعه، نگرش ایدئولوژی حاکم بر آن جامعه و همچنین سبک زندگی مردم و دولتمردان دارد که دین اسلام با توصیه به عدالت اجتماعی و اقتصادی، رفتارهای مبتنی بر اعتماد و همچنین حفاظت از محیط­زیست و حراست از میراث نسل­های آینده، الگویی برای دیگر جوامع نیز محسوب می­شود. بنابراین تحقق این الگو از جهات مختلفی می­تواند باعث جذب دیگران به الگوی اسلامی و افزایش قدرت نظام اسلامی در سطوح منطقه­ای و بین­المللی گردد. روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی است که چارچوب نظری ژوزف نای را مبنای پژوهش قرار داده است.