بررسی الگوی کالبدی توسعه شهرهای شمال کشور (مورد مطالعه: شهر کیاکلا)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه مازندران
2 استاد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه مازندران
3 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری ، دانشگاه مازندران
doi
10.22080/usfs.2020.17589.1895چکیده
الگوی رشد شهر یکی از موضوعات حیاتی قرن بیست و یکم در ارتباط با پایداری شهر است. الگوی رشد شهر به عنوان الگوی فضایی فعالیتهای انسان در برهه خاصی از زمان تعریف میشود و به دودسته اصلی گسترش افقی یا پراکنده و اگوی فشرده تقسیم میگرددو شناخت الگوی توسعه کالبدی شهر به منظور هدایت آن در راستای پایداری شهری امری اساسی است. بر این اساس، هدف این پژوهش بررسی و شناخت مراحل و الگوی توسعه فیزیکی شهر کیاکلا در دهه های گذشته و تحلیل عوامل موثر برآنها میباشد. این شهر در سالهای اخیر به عنوان مرکز شهرستان تازه تاسیس سیمرغ رشد فیزیکی قابل ملاحضه ای را تجربه نموده است. روش تحقیق مبتنی بر رویکردهای توصیفی تحلیلی است که با استفاده از مدلهای گسترش کالبدی مانند تحلیل فضایی تراکم جمعیت، روشهای خودهمبستگی فضایی موران و لکههای داغ در محیط نرم افزار GIS جهات و فرم توسعه فیزیکی را مشخص خواهد نمود. نتایج حاصل از بکارگیری مدلها برای سالهای 1385-1395 در شهر کیاکلا نشان میدهد که طی این دوره، گسترش فیزیکی شهر کیاکلا، به صورت پراکنده و غیرمتراکم بوده و زمینه را برای رشد اسپرال و بدون برنامه شهر آماده نموده است. نتایج تحلیل فضایی نشان میدهد که تراکم در هر سه شاخص جمعیت، مسکونی و ساختمانی، الگوی توزیع خوشهای و خودهمبستگی فضایی دارد. بیشترین لکههای داغ در نواحی غربی و قسمت های مرکزی شهر و بیشترین لکههای سرد در نواحی شرقی و جنوب شرقی شهر دیده میشود.