علل، زمینه ها و عوامل مداخله گر موانع اجتماعی-فرهنگی توسعه نیافتگی با تأکید بر جامعه هدف کمیته امداد در شرق استان هرمزگان
نویسندگان
1 دانشیار، گروه جامعهشناسی، واحد دهافان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران
2 استادیار، گروه جامعهشناسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه جامعهشناسی، واحد دهافان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران
doi
چکیده
هدف: امروزه توسعهنیافتگی متأثر از علل مختلفی است که دراینبین ارزشهای فرهنگی و هنجارهای اجتماعی میتوانند بهعنوان مانع در توسعه منطقهای بازی کنند. پژوهش حاضر باهدف بررسی علل، زمینهها و عوامل مداخلهگر موانع فرهنگی – اجتماعی توسعهنیافتگی با تأکید بر جامعه هدف کمیته امداد در شرق استان هرمزگان انجام گردید.مواد و روش ها: روش پژوهش حاضر از نوع کیفی و با تکنیک تحلیل محتوای کیفی انجام شد. مشارکتکنندگان بخش کیفی کلیه مدیران و نخبگان اجرائی نهادهای حمایتی ازجمله کمیته امداد امام خمینی (ره) و سازمان بهزیستی و خبرگان علمی (شامل اساتید دانشگاه و پژوهشگران) و نیز افراد متنفذ محلی شرق استان هرمزگان بود، که با نمونهگیری گلوله برفی بعد از 17 مصاحبه محقق به اشباع دادهها رسید. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. روش تجزیهوتحلیل دادهها نیز کدگذاری سهگانه باز، محوری و انتخابی بود.یافته ها: نتایج نشان داد؛ عواملی نظیر نهادینگی فرهنگ سنتی و قوم-محور، اعتبارات بدون نظارت و بدون نیازسنجی، بیتوجهی به آمایش سرزمینی بهعنوان برخی از علل؛ غلبه فرهنگ سنتی- مذهبی مقاوم در برابر تغییر، ساختار طبقاتی و سلسلهمراتبی، نبود فرهنگ خوداتکائی بهعنوان برخی از زمینهها و استمرار فقر فرهنگی، سنت-گرایی و تعصبگرایی و عدم بومیگرایی و تخصص گرایی بهعنوان برخی از شرایط مداخلهگر بهعنوان موانع فرهنگی-اجتماعی توسعهنیافتگی منطقه موردتحقیق بودند.نتیجه گیری: بر اساس نتایج بهدستآمده باید گفت که در منطقه موردمطالعه علیرغم از بین رفتن طبقه خان، اضمحلال طبقه رئیس پس از پیروزی انقلاب اسلامی و بهتبع آن تضعیف تدریجی نظام کاستی، این نظام و ارزشهای سنتی و خرافی آن بهطور ذاتی در اذهان مددجویان کمیته امداد و سکنه محدوده وجود دارد.
