امکان سنجی بکارگیری سیستم قبض انبار توسط کشاورزان به عنوان ابزار تامین مالی کوتاه‌مدت (مطالعه موردی ذرت‌کاران ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ساری، ایران

2 نویسنده مسئول و دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ساری، ایران

3 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری. ساری، ایران

doi
10.30490/aead.2023.357698.1415
چکیده

تولیدکنندگان بخش کشاورزی، با بهره‌گیری از سیستم قبض (رسید) انبار، می‌توانند فروش محصولات خود را به تعویق انداخته، محصول را در زمان مناسب شدن قیمت‌ها عرضه کنند. مطالعة حاضر با هدف امکان‌سنجی استفاده از سیستم قبض انبار توسط کشاورزان برای تأمین مالی کوتاه‌‏مدت انجام شد؛ و بدین منظور، از الگوی برنامه‌ریزی پویای گسسته با افق محدود استفاده شد. همچنین، شبیه‌‏سازی این الگو بر اساس رفتار یک کشاورز ذرت‌کار با هدف حداکثرسازی مطلوبیت مصرف حال و آتی صورت گرفت. با کالیبره کردن پارامترها، نتایج نشان داد که مطلوبیت حداکثری کشاورز، در حالت پایه، زمانی است که میزان ذخیره ذرت در انبار تجاری صفر است؛ به دیگر سخن، به‏‌کارگیری سیستم قبض انبار مطلوبیت کشاورز را کاهش می‌دهد؛ و در ادامه، از طریق تحلیل حساسیت پارامترهای تاثیرگذار درجة مخاطره‏‌گریزی (ریسک‏‌گریزی) قیمتی کشاورز و روند تغییرات قیمت، می‌توان دریافت که کشاورزان مخاطره‏‌پذیر، چنانچه قیمت‏‌های آتی محصول افزایش یابد، ذخیره‏‌سازی در انبار تجاری را آغاز خواهند کرد و می‌توان به به‌‏کارگیری سیستم قبض انبار امیدوار بود. نتایج بررسی سناریوهای مختلف حاکی از آن بود که با افزایش درجه مخاطره‏‌گریزی، میزان فروش ذرت در زمان برداشت بیشتر شده و متناسب با آن، میزان ذخیره ذرت در انبار مزرعه کمتر شده است. در شرایطی که افزایش انتظاری قیمت در محدودة هشتاد درصد است، کشاورز با درجه مخاطره‌‏گریزی 0/4 فروش ذرت به قیمت بازار را متوقف و ذخیره‏‌سازی را در انبار تجاری آغاز خواهد کرد. می‌توان گفت که این نقطه جایی است که در آنجا، سیستم قبض انبار توسط کشاورز به‌‏کار گرفته می‌شود.