روابط و نحوه اثرگذاری پیشرفت اقتصادی بر معنویت اسلامی
نویسندگان
1 پژوهشگر پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 دانشیار پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
doi
چکیده
امروزه در بیشتر جوامع تحت سیطره نظام سرمایهداری اهداف، نظامها و راهبردها بر کسب حداکثری رشد اقتصادی متمرکز شده است؛ این هدفگذاری علاوه بر پیامدهای سوء اقتصادی، آسیبهای جدی جبران ناپذیری بر پیکره معنوی فردی و اجتماعی بشر بهدنبال داشته است. به حاشیه راندن و غفلت از بعد معنوی انسان در کنار تلاش برای انحراف، شخصیسازی و استفاده ابزاری از معنویت برای اهداف اقتصادی از مصادیقی است که در آشکار و پنهان در ذیل تلاش برای رسیدن به رشد اقتصادی بیشتر رخ میدهد. برخلاف آنچه در اقتصاد متعارف پدیدار گشته است، تبعیت از آموزههای اقتصادی اسلام و عملیاتی شدن آنها در سطح اجتماعی نه تنها از مخاطرات وارد به هیئت معنوی فردی و اجتماعی انسانها جلوگیری میکند بلکه از ابزارهای اقتصادی برای ارتقاء معنوی انسان بهره میبرد. بهعلاوه عجین بودن ابعاد مادی و معنوی ذاتی انسان و به تبع آن همبستگی نیازهای مادی و معنوی، ارتباط متقابل وثیقی میان بهبود شرایط اقتصادی و ارتقاء معنوی فردی و اجتماعی ایجاد کرده است. در این پژوهش با استفاده از روش «دادهبنیاد»، روابط موجود و بیان کیفیت اثرگذاری پیشرفت اقتصادی بر معنویت اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج حاصل بیانگر ارتباط سازنده مؤلفههای پیشرفت اقتصادی بر ارتقاء معنویت اسلامی در صورت تحقق شرایط علی، مداخلهگر و زمینهای به صورت ایجابی است. مجموع عناصر اقتصادی ایجابی، راهبرد جامع «زیست مؤمنانه» برای کسب بهینهترین وضعیت برای کسب توأمان پیشرفت اقتصادی و معنویت اسلامی ارائه و فرامین نظری و اجرایی مشخصی را بیان می-کند.